اندازه معلومات او را مىدانم و مىخواهم كتابى باشد كه از مصادر به شمار آيد نه كتابى كه خودش نمىتواند مدرك واقع شود مگر مصدر نقل خود را روشن نمايد ولى در نظر شما چون در اوراقى ديدهايد كه چاپ شده و به صورت كتابى درآمده بايد اعتماد كرد و آن را مصدر و مستند قرار داد اما در قاموس اهل تحقيق و تتبع و آنهايى كه بدون بررسى و دقت و تنقيب به مطلبى اعتماد نمىكنند ، اين نوشتهها به درد نمىخورد و به قدر پشيزى ارزش ندارد .
كسى كه طرفدارى از شبهات كرده و خواسته باز آن شبهات واهيه را به عنوان دليل بر خود اتخاذ نمايد گفته :
ممكن است عرب عقيل در زمان سيد امين عاملى و اعراب صليب و پيكها در قرون گذشته به مدت هشت روز رفته باشند اما رفتن آنها به طور چاپارى و با قانون بريدى باشد كه آنها هم از نظر شرايط جسمى ورزيده بودهاند و هم از نظر مركب با شتران جماز و يا اسبهاى مخصوص و قاطرهاى دمبريده كه بنا به گفته صبح الاعشى « 1 » كه ويژه اين عمل بوده ، مجهز بودهاند و ليكن قافله اهل بيت با اين قافلههاى قليل الحجم و كم افراد تفاوتها داشت .
1 - كاروان اسرا را يك مشت دختران ضعيف البنيه و امام سجاد ( ع ) بيمار تشكيل مىداد با سرعت سير سازگار نبودند .
2 - و از نظر مراكب و مواشى شتران جماز و اسبان مخصوص چاپار و قاطرهاى بريده دم نداشتند زيرا اين نوع مركبها در هر عصر انگشت شمار مىشوند و براى سپاه پنج هزار نفرى هرگز تهيه نمىشد و اشخاص ورزيده لازم دارد و به گفتهء كامل بهايى مالهاى سوارى اهل بيت مراكب خودشان بود و آنها را از كربلا به كوفه و از كوفه به شام با شتران و اسبان خود بردند زيرا كليه اموال اهل بيت را غارت كرده بودند جز چهار پايان .
در جواب اين طرفدار شبهات گفته مىشود معلوم مىشود تمامى مدارك شما در تأييد شبهات جز استبعاد چيز ديگرى در دست نداريد و آنها كه در علم كلام سخن راندهاند گفتهاند كه استبعاد دليل نمىشود چون پس از وقوع حادثهء جانگداز كربلا و خوف از هيجان مردم مأمورين دولت بنى اميّه در تلاش بودند كه اسراى خاندان رسالت را هر چه زودتر به شام
هامش
( 1 ) . ادعاى صبح الاعشى نسبت به ( بريد ) چنانچه در اين كتاب گفته شده حرفى است كه تراشيدهاند معلوم نيست حقيقت داشته باشد و در مقام تعارض نقل صبح الاعشى با نقل خليل ( قدس سرّه ) كه لفظ « بريد » را عربى مىداند معلوم است كه قول خليل ( رحمه اللّه ) كه از اركان ائمهء لغت و آداب است مقدم است گمان زياد مىرود كه عجمها قول صبح الاعشى را تراشيده باشند چنانچه در جاهاى زيادى اين موضوع را عملى كردهاند .