آنچه از آنها از علوم آشكار شده و در تمامى فرقههاى دنيا منتشر و متفرق گرديده و نزد هر فرقهاى از فرقهها فنى حاصل گشته و تمامى فنون و اصناف آن علمها و انواع آنها نزد آل محمد ( ع ) جمع شده است آيا نمىبينيد آنچه از امير المؤمنين ( ع ) نقل شده از بابهاى توحيد . . . و از امام باقر و صادق ( ع ) و از اصحاب فرزندش موسى ( ع ) و باقى نمانده فنى از فنون علم مگر اين كه روايت شده از امام صادق ( ع ) و همچنان بود حال فرزندش موسى ( ع ) بعد از آن حضرت از آشكار ساختن علوم .
و همچنان بود راهى كه امام هادى و امام حسن عسكرى ( ع ) پيمودند در نشر علوم ولى روايت از آن دو بزرگوار كمتر بوده چون هر دوى آن حضرات در ارتش خليفهء وقت زندانى بودند و از بسط و نشر دادن علم با تكلم با مردم و فتوا دادن ممنوع بودند و كسى نمىتوانست با آن دو امام ( ع ) ملاقات نمايد و تمام مردم نمىتوانستند به حضور ايشان شرفياب شده و اخذ علم كنند .
و احدى ادّعا نكرده كه ائمه ( ع ) از علماى عامه و رجال آنها اخذ علم كرده باشند يا علم به آن حضرات از راويان عامه و فقهاى آنها رسيده باشد زيرا ائمه ( ع ) ابدا ديده نشده كه به نزد احدى از علما براى ياد گرفتن چيزى از علوم آمد و رفت داشته باشند با اين كه اكثر علوم شناخته نشده مگر از ائمه ( ع ) و علوم آشكار نگرديده مگر از آن حضرات ( ع ) و از اينجا ما مىدانيم و علم مىرسانيم به اين كه اين علوم تماما از ائمه ( ع ) انتشار يافته و آنها مستغنى از ساير مردم بودهاند بلكه در اين باره آن حضرات ( ع ) برترى بر تمامى مردم داشتهاند و تمامى علما از رسيدن به مقامات علمى ائمه ( ع ) كوتاه آمده و به مرتبهء آنها هرگز نرسيدهاند .
پس ثابت شد كه ائمه ( ع ) در هر آنچه احتياج به آن داشتهاند علوم را از رسول اللّه ( ص ) اخذ كردهاند و آن حضرات غنى از ديگران بودهاند تا اين كه آن حضرات پناهگاه امت پيغمبر ( ص ) در امور دين و ملجأ آنها در احكام شرع مبين باشند و ائمه ( ع ) در اين حالات و اوصاف خودشان مانند رسول اللّه ( ص ) بودهاند كه خداوند اختصاص داده بر او در آگاه نمودن وى بر احوال امتهاى گذشته و در فهمانيدن به او آنچه در كتابهاى گذشته بوده بدون اين كه كتابى بخواند يا احدى را از هر دو طائفه از اهل كتاب ( يعنى يهود و نصارى ) ملاقات در خواندن نمايد .
پس ثابت گرديد در عقلهاى عقلا : اين كه اعلم افضل است و افضل اولى به اشغال مقام امامت است از كسى كه او مفضول است براى اين كه بر آن خداوند در آيات دلالت فرموده است پس وقتى كه ائمهء ما ( ع ) اعلم امتاند ثابت شد كه آنها ائمهء اسلاماند كه استحقاق رياست بر مردم دارند .
تحقيق دربارهء اول اربعين حضرت سيد الشهدا ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 420
مساهمون: محمد على قاضى طباطبائى
ص٤٢٠