تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحقيق دربارهء اول اربعين حضرت سيد الشهدا ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 324

مساهمون:

ص٣٢٤
تناقض آشكار دارد چنان‌چه با قول خود ابن قتيبه كه گفته : محمد و عون در فتح شوشتر شهيد شده‌اند منافات دارد و نقل كلامش مىآيد ان شاء اللّه تعالى و ابن سعد نيز در طبقات نقل و تصريح كرده كه : امام حسن ( ع ) در نماز بر جنازهء امّ كلثوم حاضر بوده علاوه بر خبر عمار رحمه اللّه كه با نقليات الدر المنثور توافق ندارد . و از كلمات علامهء مامقانى ( ره ) در تنقيح المقال نيز ظاهر مىشود ام كلثومى كه در كربلا حاضر بوده همان بانوى عصمت است كه از صديقهء طاهره ( س ) متولد شده ولى معلوم است كه با نقل‌هاى ديگر سازش ندارد . و از اشعارى كه پس از مراجعت اسرا به مدينه در موقع ورود اسراى خاندان رسالت امّ كلثوم مىخوانده چنان‌چه در بعض كتب مقاتل نقل كرده‌اند :
مدينة جدنا لا تقبلينا * فبالحسرات و الاحزان جئنا
تا آخر آن اشعار كه در منتخب و تظلم الزهراء نقل شده و امّ كلثوم از رسول اللّه ( ص ) ( جد ) تعبير آورده استفاده مىشود كه امّ كلثوم بنت بتول زهرا ( س ) است و در ابيات ديگر آن اشعار نيز همان تعبير را آورده ولى معلوم نيست آن اشعار از خود امّ كلثوم است بلكه زبان حال است كه از لسان آن بانوى عصمت گفته شده و علاوه شايد مراد از امّ كلثوم زينب كبرى ( س ) باشد و در بعض ابيات آن از امام حسن ( ع ) ( عم ) تعبير آورده كه با امّ كلثوم خواهر امام ( ع ) مطابقت ندارد چنان‌چه گفته :
و قل يا عمّ يا حسن الزكى * عيال اخيك اضحوا ضائعينا
ايا عمّاه ان اخاك اضحى * بعيدا عنك بالرمضا رهينا
رجوع شود به الدمعة الساكبة ، ص 390 . و اللّه العالم . علامه شيخ جعفر نقدى رحمة اللّه در كتاب زينب الكبرى بعد از نقل بيت اول در پاورقى فرموده : هذا البيت من قصيدة يغلب على الظن ان اكثرها او كلها ليس من نظمها بل من نظم غيرها من المتأخرين فلاحظه « 1 » كلام متين و صحيح است . و در قاموس الرجال گفته : و فى نسب قريش مصعب الزبيرى تزوجها بعد عمر عون بن جعفر فمات عنها و تزوجها عبد اللّه بن جعفر فمات عنها « 2 » اولا : اگر اين عبارت در كتاب نسب قريش وجود داشته باشد با قول ابن قتيبه كه نقلش
هامش
( 1 ) . زينب الكبرى ، ص 160 ، ط نجف . ( 2 ) . قاموس الرجال ، ج 10 ، ترجمهء امّ كلثوم ، ص 406 .
تحقيق دربارهء اول اربعين حضرت سيد الشهدا ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 324 | محمد على قاضى طباطبائى