وارد شده و در صحن مقدس و رواقهاى حرم مطهر مسكن كرده و شب و روز زير آسمان كبود عراق در سرما و گرما اتاقهاى نشيمن آنها بوده و مىنشينند و مىخوابند و زندگانى مىنمايند ولى ديده نمىشود با آن كثرت و ازدحام آنها كه براى راه رفتن به حرم مطهر به جز يك راه باريك از ميان مردم باز بوده كه يك يا دو نفر به زحمت مىتواند از آنجا عبور كند در ميانشان نزاعى در گيرد و شبها سرهاى خانوادهاى كه فضاى صحن مطهر و در بعضى از خيابانها مسكن كرده و در موقع خواب به پاهاى خانوادهء ديگر چسبيده است و با آرامش روحى و جسمى كه پياده و اغلب پا برهنه راه آمده و خسته و خوابيدهاند ابدا كسى با ديگرى به مقام نزاع و گلايه نيامده و جنگ و جدالى به راه نمىاندازند در صورتى كه بر حسب عادت در آن كثرت جمعيت و ازدحام و ضيق مكان براى سكونت خانوادهها نزاع و اوقات تلخى بيشترى درگيرد و براى اشغال مكان با همديگر به مقام جنگ و جدل برخيزند ولى ابدا از ستيزگى و جدال آثارى ديده نمىشود و اصلا از آنها دزدى از اشياى يكديگر ديده نشده انسان قهرا از آن اخلاق و رفتار آنها خوشحال شده و از آن رويهء انسانى در آن مردم بيابانى مسرور مىگردد دين مقدس اسلام است كه در آن افراد اثر كرده و آن بيابانىها را آن طور تربيت كرده است .
و در اينجا خوش دارم آنچه سيد علامهء خطيب شهير آقا سيد جواد شبر سلمه اللّه تعالى « 1 » در اثر نفيس خود كتاب ادب الطف او شعراء الحسين ( ع ) كه تا اين تاريخ چهار مجلد از آن كتاب نفيس طبع و نشر گرديده در جلد اول راجع به روز اربعين سيد الشهداء ( ع ) نگارش داده بياورم و عين عبارات عربى شيرين ايشان را كه به طور خلاصه بر احوال ايام اربعين حاوى است نقل نمايم : « 2 »
اربعين الحسين ( ع ) فى كربلا
يوم اربعين الحسين ( ع ) و هو يوم العشرين من صفر من اضخم المؤتمرات الاسلامية
هامش
( 1 ) . علامهء خطيب شهير آقا سيد جواد شبر دام بقائه از خاندان مشهور شبر كه از خاندانهاى سيادت و علم و فقاهت در عراق و علما و فقهاى بزرگ شيعه از آن خاندان ظهور كردهاند و فعلا علامه سيد جواد شبر از خطبا و شعرا و اهل تتبع و اطلاع و از مؤلفين نامى عراق است و در نجف اشرف ساكن و با نگارنده مكاتبه مىنمايد و كتابش ادب الطف از آثار بسيار گرانبهاست و در تأليف آن به زحمات زيادى متحمل شده است از درگاه خداوندى توفيقات بيشترى را دربارهء ايشان مسألت مىدارم .
و مجلدات كتاب نفيس ادب الطف او شعراء الحسين ( ع ) در حين طبع دوم اين كتاب به شش مجلد رسيده و طبع شده و منتشر شده است و از خداوند متعال توفيق بيشترى در حق مؤلف محترم آن مسألت مىنمايم .
( 2 ) . ادب الطف او شعراء الحسين ( ع ) ، ج 1 ، ص 41 ، ط بيروت ، 1388 ه . ق .