اين بعيد شمردن آنها از عدم توجه به جريان حال و رفتن و آمدن در آن زمان است و اگر با تعمق در تاريخ آن زمان بنگريم ، خواهيم ديد كه در ظرف چند روز از عراق به شام و بالعكس مىرفتند و برمىگشتند و با ملاحظهء تاريخ شواهد زيادى پيدا مىشود كه با شترهاى ذلول جماز و اسبهاى عربى تندتاز مسافتهاى طول و دراز را در اندك مدتى طى مىكردهاند - حتى مىتوان گفت كه در زمان ما آن شترها و اسبها ناياب شده و بلكه از بين رفته و حتى شجاعت و شهامت آن اشخاص نيز نمانده است - شواهد زيادى در تاريخ وجود دارد كه در ظرف ده روز و هشت روز و بلكه يك هفته از عراق به شام و از شام مراجعت به عراق مىكردهاند و حتى در زمان حاضر ما نيز آثارى از آن سرعت سيرها باقى و هنوز در نژاد اصيل عربى نمونهاى وجود دارد و لذا در ذيل به موارد زيادى از گذشته و حال اشاره نموده و در اين باره بيشتر توضيح داده و شواهد مىآوريم تا بر خوانندگان گرامى مطلب قدرى روشن گردد .
اول : راهى ميان شام و عراق است و راه راست و مستقيم مىباشد و عربهاى ( عقيل ) در زمان ما از آن راه مىروند و در مدت يك هفته به عراق مىرسند و چون غالب عجمها از احوال راههاى صحراى كبير ميان عراق و شام بىاطلاع هستند و خبر ندارند و لذا غالب شبههها و اشكالها در مراجعت اسراى خاندان رسالت و آمدنشان به عراق در اذهان آنها پيدا شده و قضيهء اربعين را از محالات شمردهاند ولى سيد امام علامهء واسع الاطلاع آقاى حاج سيد محسن امين عاملى ( قدس سرّه ) صاحب اعيان الشيعة كه يكى از اكابر علماى شيعهء اماميه در عصر اخير بود و نمونهاى از علماى شيعه در زمانهاى گذشته به شمار مىرفت « 1 » ، در تأليف نفيس خود اعيان الشيعة به همين موضوع عربهاى عقيل اشاره فرموده و تصديق كرده است و خود آن مرحوم ساكن دمشق و از اهل شام و جبل عامل و بهتر مطلع و آشنا به احوال و
هامش
( 1 ) . در اين عصر ما چند نفر از بزرگترين علماى شيعه وجود داشتند و از مفاخر شيعه بودند و از اكابر فقها و مجتهدين و مراجع به شمار مىرفتند و عبارت بودند از آيات عظام حاج سيد عبد الحسين شرف الدين عاملى و استاد اعظم آقاى حاج شيخ محمد حسين كاشف الغطاء و آقاى حاج سيد محسن امين عاملى صاحب اعيان الشيعة و حاج شيخ محمد جواد بلاغى نجفى صاحب كتاب الهدى و كتاب الرحلة المدرسية كه در دفاع از حريم مقدس اسلام و مبارزه با مخالفين شيعهء اماميه و جهاد در راه دين در رديف طراز اول متكلمين قرار گرفته بودند و نمونهء اكابر علماى سلف مانند شيخ مفيد و سيد مرتضى علم الهدى و شيخ طوسى قدس اللّه ارواحهم بودند و در يك عصر جمع شده و خدمات شايان تقديرى نشان دادند و اعيان الشيعهء سيد امام امين عاملى از تأليفات شاهكار اين عصر است و نگارنده از دو نفر از آن بزرگان دين آقاى كاشف الغطاء و آقاى سيد شرف الدين عاملى مجاز بوده و با نگارش اجازه در حق اين جانب مفتخرم فرمودهاند .