أمته و قيل : عشيرته . و قيل . من حرم عليه الزكات من بنى هاشم و عبد المطلب .
و علامهء محدث سيد جزايرى ( ره ) گويد :
و اما آله ( ص ) فقد اختلف المسلمون فى المراد بهم و الذي اجتمعت عليه شيعتهم بسبب النقل المستفيض عن المعصومين انهم المعصومون ( ع ) لا غير « 1 » .
و علامهء مجلسى ( ره ) در آخر كتاب اربعين مىفرمايد :
الثامنة : فى تحقيق معنى الال و اهل البيت و قد قالت العامة فيهما ما قالوا و لا نطيل الكلام بذكر اقاويلهم الفاسدة و ما ذهب اليه الفرقة الناجية الاماميّة و دلت عليه اخبارهم المتواترة هو ان المراد بالآل فاطمة و الائمة الاثنا عشر ( ع ) و كذا اهل البيت و يظهر من الاخبار اختصاص اهل البيت باصحاب الكساء اما مع الرسول ( ص ) و بدونه و لعله احد اطلاقاته و مصطلحاته فى عرفهم ( ع ) و قد وافقنا عل ما ذكرنا كثير من العامة و دلت عليه اخبارهم .
نگارنده گويد : شكى نيست كه رسول اللّه ( ص ) داخل آيهء تطهير است به اتفاق مسلمين و همچنين اجماعى در ميان اماميّه است كه ائمهء معصومين ( ع ) داخل مفاد آن آيهء شريفه است چنانچه در محل خود مشروحا بيان شده است .
( آل ) را شهيد ثانى ( قدس سرّه ) در شرح لمعه اختصاص به امير المؤمنين و صديقهء طاهره و حسنين ( ع ) داده و فرموده : به باقى ائمه ( ع ) اطلاق مىشود از باب تغليب و علامهء محقق آقا جمال الدين خوانسارى ( ره ) در حواشى خود فرموده : كه اطلاق ( آل ) به باقى ائمه ( ع ) از باب تغليب باشد محل تأمل است .
فرمايش آن محقق جليل درست بوده و حرف حق است زيرا اطلاق ( آل ) به باقى ائمه ( ع ) اطلاق حقيقى است از باب معنى مجازى نيست تا از باب تغليب باشد .
و محقق خوانسارى ( قدس سرّه ) مىفرمايد « 2 » :
و عن الصادق ( ع ) : ( آل محمد ) ذريته . و الذرية هو العقب و عقب العقب مطلقا و اهل بيته الائمة ( ع ) و عترته اصحاب الكساء . هذا بحسب اصل اللغة و إلّا فالآل و الاهل و العترة فى الاحاديث مترادفة كل بمعنى كل .
روايتى كه از امام صادق ( ع ) نقل فرموده : كه آل محمد ( ص ) عبارت از ذريه است و ذريه
هامش
( 1 ) . انوار نعمانيه ، ج 1 ، ص 133 ، ط تبريز .
( 2 ) . ر . ك : هامش شرح لمعه به خط ملا كاظم ( ره ) طبع اصلى تبريز ولى اين حاشيه و عبارات را در حواشى آقا جمال خوانسارى ( ره ) كه مستقلا به قطع بزرگ طبع سنگى در سال 1272 ه . ق در تهران چاپ شده نيافتم .