مقاومت نداشته و هرگز جواب بر آن ادلهء محكمه نخواهد شد .
و ناگفته نماند : كلماتى كه از تفسير كبير امام رازى دربارهء جهر به تسميه نقل شد و در اين مسأله تبعيت از امير المؤمنين ( ع ) را تقويت كرده و گفته هر كس در دين خود به امير المؤمنين ( ع ) اقتدا كرده پس او هدايت يافته است ، آن كلمات را آقاى ابو الثناء آلوسى صاحب تفسير روح المعانى نتوانسته به هضم بدهد و برايش بسيار سنگين آمده و او را فوق العاده ناراحت كرده است و كلماتى بعد از نقل كلام امام رازى گفته و جملاتى به هم بافته كه ابدا نزد شيعه ارزشى نداشته و ناشى از ولا و محبت وى به معاويه و خاندان بنى اميّه است و لذا لايق به كلمات آقاى آلوسى عدم اعتنا به آن كلمات است و وقت انسان اشرف از آن است كه بر دو انتقاد وى صرف شود زيرا روح نصب و عداوت با شيعه در خانوادهء ايشان مشهور « 1 » و تبعيّت از ابن تيمية معروف است و از قرار معلوم سيد نعمان فرزند آلوسى از آراء ابن تيمية بر تفسير پدرش افزوده است « 2 » .
و ترك كردن جهر به بسم اللّه الرحمن الرحيم و اخفات گفتن آن از بنى اميّه ناشى گشته و در مقابل عمل امير المؤمنين ( ع ) كه جهر به تسميه مىفرموده اصرار ورزيدهاند كه آن را ترك كنند و اخفات نمايند .
امام رازى گويد :
ان عليا ( ع ) كان يبالغ فى الجهر بالتسمية فلما وصلت الدولة الى بنى اميّة بالغوا فى المنع من الجهر سعيا فى ابطال آثار على ( ع ) .
هامش
( 1 ) . محمد بهجت اثرى در حالات سلسلهء آلوسىها كتابى تأليف كرده به نام اعلام العراق و آن را در سال 1345 ه . ق به طبع رسانيده و در كتابخانهء ما نسخهاى از آن موجود است و عمده نظرش در آن كتاب شرح حال استادش سيد محمود شكرى آلوسى مىباشد كه حفيد ابو الثناء آلوسى صاحب روح المعانى است ، خاندان آلوسى در بغداد ساكن بودهاند و طرفدار عقايد ابن تيميه و المصلح الشيخ محمد بن عبد الوهاب كالمفسر الآلوسي و ابنه صاحب جلاء العينين و حفيده صاحب غاية الامانى . . . حفيدش عبارت از محمد شكرى آلوسى است و صاحب كتاب بلوغ الارب است كه مكرر چاپ شده و بهجت اثرى در غايت تعصب در تسنن و عداوت با شيعه است بلى آنچه در آن كتابش حق گويى كرده عبارت از انتقادش از حالات متصوفهء سنّىهاست ولى بسيار قلم تلخ دارد ، رجوع شود به آنچه دربارهء نبهانى صاحب تأليفات گفته ، ص 141 و تعجب از آن است كه نسب آلوسىها را به موسى مبرقع بن امام جواد ( ع ) مىرسانند چنانچه شاعر مشهور عبد الباقى عمرى آن را به نظم آورده و از صحت آن سلسلهء نسب خدا عالم است مانند نسبى كه به شيخ عبد القادر گيلانى درست نموده و جعل كردهاند و نيز مانند رشتهء نسبى كه بعضىها از اهل تسنن به حضرت امام حسن عسكرى ( ع ) رسانيده و قطعا جعل كرده است .
( 2 ) . شيخ سلامه قضاعى عزامى شافعى در كتابش فرقان القرآن گويد : حدثنا الثقة انه اى السيد نعمان ابن السيد الآلوسي صاحب التفسير - زاد فى تفسير والده شيئا مما يوافق اهواء ابن تيمية ، ص 119 ، ط بيروت .