را نتوان ابتداى اربعين به حساب آورد زيرا شهادت حضرت سيد الشهداء ( ع ) بعد از اداى نماز ظهر و اواخر وقت عصر اتفاق افتاده است و بايد ابتداى چهل روز را از روز يازدهم محرم دانست و روز بيستم صفر روز اربعين مىشود .
و سيد در اقبال تصريح فرموده كه وقوع شهادت در اواخر روز عاشورا اتفاق افتاده است ص 589 و شايد شيخ بهايى ( قدس سرّه ) نظرش در حساب آوردن روز عاشورا ابتداى چهل روز به آن بوده كه جمعى از بزرگان تصريح كردهاند كه شهادت امام ( ع ) در روز عاشورا قبل از زوال اتفاق افتاده لذا بنابر آن قول بايد روز عاشورا را به حساب آورد چنانچه شيخ ( ره ) در تهذيب ، ج 6 ، ص 42 س 2 ، ط نجف و علامه ( ره ) در تحرير الاحكام ، ص 131 ، ط تهران فرمودهاند كه شهادت سيد الشهداء ( ع ) روز عاشورا قبل از زوال واقع شده ولى تحقيق مطلب بر خلاف آن است كه از صريح كلام شيخ و علامه قدس سرهما و ديگر از بزرگان معلوم مىگردد زيرا به تصريح ارباب مقاتل سيد الشهداء ( ع ) روز عاشورا در وقت زوال هنوز به شهادت نايل نشده بود و نماز ظهر را ادا فرمود و صلات خوف خوانده و بلكه اين مطلب محقق و ثابت گرديده به نحوى كه قابل تشكيك و جاى شبهه نيست و شهادت امام ( ع ) در وقت عصر اتفاق افتاده و لذا روز عاشورا را نتوان اول و ابتداى چهل روز به حساب آورد بلكه ابتداى چهل روز از روز يازدهم محرم است .
شيخ اعظم مفيد ( قدس سرّه ) در ارشاد فرموده « 1 » :
و قاتل اصحاب الحسين ( ع ) القوم اشد قتال حتى انتصف النهار . . .
و اشتد القتال و التحم و كثر القتل و الجراح فى اصحاب ابى عبد اللّه الحسين ( ع ) الى ان زالت الشمس فصلى الحسين ( ع ) باصحابه صلاة الخوف . « 2 »
و سيد اجل اعظم سيد ابن طاووس ( قدس سرّه ) در لهوف فرموده : چنانچه در ترجمه آن است : راوى گفت : وقت نماز ظهر فرا رسيد حسين ( ع ) زهير بن قين و سعيد بن عبد اللّه حنفى را دستور داد تا پيش روى آن حضرت بايستند پس حضرت با نيمى از باقيمانده يارانش ( به ترتيب نماز خوف ) به نماز ايستاد در اين اثنا تيرى به جانب حضرت پرتاب شد پس سعيد بن عبد اللّه خود را در مسير تير قرار داد و آن را به جان خود خريد و به همين منوال خود را سپر تيرهاى دشمن نمود تا آنكه از پاى درآمد و بر زمين افتاد و مىگفت : بار الها لعنت كن اين مردم
هامش
( 1 ) . ص 252 ، ط تبريز .
( 2 ) . عين همان عبارات شيخ مفيد ( ره ) را در ارشاد شيخ طبرسى ( ره ) در اعلام الورى با اسقاط دو كلمه نگارش داده ؛ ر . ك : اعلام الورى ، ص 241 ، ط تهران ، مطبعهء حيدرى .