و در كتب ضعيفهء تأليف شده در عصر حاضر كه بدون تحقيق با نشان دادن مصدر و پيدا نشدن مطلب در آن مصدر توقف شش ماه به ابن بابويه ( ره ) نسبت داده شده يا بعضى هيجده روز گفته يا هشتاد روز در كوفه ماندهاند يا شش ماه در كوفه در حبس بودهاند تمامى اين اقوال را باطل مىكند و آن اقوال ضعيف بوده و حدسيّات بوده قابل اعتماد نيست علاوه اضطراب در تعيين مدت توقف قصه را بىاعتبار كرده و سلب اعتماد و اطمينان مىكند و بايد به مورد متيقن اكتفا نمود و آن مدت توقف اسراى خاندان رسالت در شام كمتر بوده است و ممكن است چنانچه اهل تحقيق گفتهاند بيشتر از يك هفته و هشت روز نباشد .
نقل بعض سؤالهاى سائل « 1 »
و بررسى بر آنها
سائل در سؤالش گويد : مرحوم حاج شيخ قمى ( ره ) در منتهى الآمال جلد اول بعد از ذكر جريانات كوفه و شام مىفرمايد : پس با ملاحظه اين مطالب خيلى مستعبد است كه اهل بيت ( ع ) بعد از اين همه قضايا از شام برگردند و روز بيستم صفر اربعين كه روز ورود جابر به كربلا بود به كربلا وارد شوند .
در پاسخ گفته مىشود : اين فرمايش مرحوم محدث قمى ( ره ) مانند فرمايش استادش محدث نورى ( ره ) بيشتر از استبعاد نيست و تبعيت از استادش مىباشد و در علم كلام نزد متكلمين از واضحات است كه استبعاد دليل نيست .
و همچنين آنچه در كتاب وقايع الايام ص 195 بعد از نقل فرمايش سيد ( ره ) در لهوف كه اهل بيت ( ع ) در موقعى كه جابر به كربلا آمده آنها نيز وارد شدهاند گفته : اين مطلب خيلى متبعد است و خود سيد ( ره ) در اقبال نيز استبعاد فرموده و مقام را گنجايش نقل نيست و شيخ ما در لؤلؤ مرجان كلام را در اين مقام بسطى داده است طالبين به آنجا رجوع نمايند .
فرمايشهاى شيخ ايشان را در لؤلؤ مرجان ملاحظه و بررسى شد و دلايلى كه نقل كرده بود تمام نبوده و مدعاى او را ثابت نمىكند چنانچه تفصيلا گذشت .
محدث نامبرده آن همه شاخ و برگها و تفصيلها كه در حالات اسراى اهل بيت ( ع ) در شام و راهها ميان كوفه و شام در كتابها كه اغلب از اهل منبرها در تأليفات خودشان هر چه توانستهاند با شرح و تفصيل بيان كردهاند و در مقتلهاى جعلى مثل مقتل ابو مخنف نقل نمودهاند ملاحظه نموده و به نظرش مراجعت اسراى خاندان رسالت در اربعين اول بيستم صفر بعيد آمده
هامش
( 1 ) . يعنى سؤالكننده راجع به قضيه اربعين كه در اوايل كتاب بر آن اشاره شد و او فاضل متقى جناب آقاى آقا ميرزا على جناب زاده است خداوند امثال او را كه در ترويج دين مىكوشند زياد كند .