اربعين يوما من قتله ، و قال سبط ابن الجوزى : الاشهر انه رد الى كربلا فدفن مع الجسد « 1 » ، و المناوى فى الكواكب الدرية ج 1 ص 57 نقل اتفاق الاماميّة على انه اعيد الى كربلا ، و ان القرطبى رجحه و لم يتعقبه بل نسب الى بعض اهل الكشف و الشهود انه حصل له اطلاع على انه اعيد الى كربلا .
سيد معاصر محقق رحمه اللّه بعد از بيان جملات مذكوره فرموده :
و على هذا فلا يعبأ بكل ما ورد بخلافه ، و الحديث بأنه عند قبر أبيه بمرأى من هؤلاء الاعلام فاعراضهم عنه يدلنا على عدم وثوقهم به لان اسناده لم يتم و رجاله غير معروفين .
و از كتب بسيار معتبر قديم كه در آن تصريح شده كه رأس مطهر در كربلا در بيستم ماه صفر به جسد اطيب ملحق شده عبارت از ابو ريحان بيرونى است كه در كتاب خود الآثار الباقية بر آن تصريح كرده است .
ابو ريحان مرد حكيم و مورخ و رياضىدان مشهور است احتمال داده شده كه اصل وى از اهل بيرون در بلاد سند بوده و مدتى اقامت در خوارزم نموده ولى تحقيق آن است كه اصلش از اهل خوارزم است و در سال 440 هجرت وفات يافته است و تشيع وى جاى شك نيست اما حرف سر اين است كه شيعهء امامى اثنا عشرى بوده يا زيدى است از تعبيرات وى از امام صادق ( ع ) و دفاعش از آن حضرت در موضوعى اثنا عشرى بودن وى نزد اين جانب قوى است و شايد بر حسب اقتضاى زمان و محيطش به زيدى بودن تظاهر داشته است .
ابو ريحان در كتاب نفيس خود الآثار الباقية عن القرون الخالية كه از نفايس كتب و از جلائل آثار بشمار است ولى متأسفانه كه نسخهء ناقصى از آن در اروپا به طبع رسيده است « 2 » و آن
هامش
- آن است كه امام سجاد ( ع ) در اربعين اول 20 صفر 61 آن را آورده ملحق به جسد انور اطيب كرده است پس صحيح آن است كه مشهور بين اماميه است .
( 1 ) . تذكرة الخواص ، ص 150 .
( 2 ) . محمد على تربيت در كتاب دانشمندان آذربايجان جملاتى از آثار باقية نقل كرده كه در طبع اروپا نيست ولى از كدام نسخه و در كجا به دست آورده نگارش داده است معلوم نيست . مترجم الآثار الباقية گفته : كه در نسخههاى قديمى به دست آورده - نقليات تربيت چندان اعتماد را نشايد در اوايل امر در تبريز به شغل صحافى مشغول بوده و كتاب را دوست مىداشت در دورهء مشروطيت وارد صحنه سياست شده و به قتل شيخ شهيد حاج شيخ فضل اللّه نورى ( ره ) با جمعى ديگر امضا داده و مساجد زيادى را در تبريز ويران