داوريها و قضاوتها و مسائل عجيب آن حضرت
على ( ع ) صاحب قضاوتها وداوريها و پاسخها ومسايل عجيبى است كه برخى از آنها در زمان حيات پيامبر اسلام و برخى در زمان خلفاى سه گانه و قسمتى هم در زمان خلافت شخص آن حضرت ، واقع شده است . در اين باره كتابهايى ، به جز تأليفاتى كه در ضمن كتابهاى ديگر بدان اشاره شده ، به رشتهء تحرير درآمده است . كتابهايى كه در زير نام برده مىشود ، تأليفاتى است كه نام آنها به دست ما رسيده است يا آنكه توانسته ايم آنها را ببينيم . از جمله : 1 . كتاب ضخم كه شيخ بهايى از آن در كتاب اربعين خود ياد كرده و آن را در خراسان ديده است . 2 . كتاب محمد بن قيس بجلى از ياران امام باقر و امام صادق ( ع ) كه نجاشى و شيخ طوسى با اسناد خود از آن روايت كرده اند . 3 . كتاب معلى بن محمد بصرى كه نجاشى از آن برده است . 4 . كتاب ترمذى مؤلف صحيح ترمذى ، 5 . عجائب احكام امير المؤمنين به روايت محمدبن على بن ابراهيم بن هاشم از پدرش از جدش . نسخه اى از اين كتاب كه در بين سالهاى 410 و 420 هجرى كتابت شده در ضمن مجموعه اى ، در نزد ما موجود است . ما به اين كتاب در وقت ذكر فضايل ومناقب على ( ع ) در مبحث علم آن حضرت ، اشاره و برخى از قضاوتها و داوريهاى آن حضرت را هم در آنجا از همين كتاب نقل كرديم . 6 . قسمتى از كتاب ارشاد شيخ مفيد كه جمله اى از قضاوتهاى آن حضرت را در زمان حيات پيغمبر و خلفاى سه گانه و زمان خلافت خود آن حضرت ذكر كرده است . 7 . قسمتى از كتاب مناقب ابن شهر آشوب كه در خصوص داوريهاى آن حضرت نگاشته شده است . 8 . عجائب احكام امير المؤمنين كه ما آن را گردآورده و كتاب على بن ابراهيم را نيز در ميان آن به طور مشخص درج كرده ايم و اكنون به چاپ رسيده است . كتابهاى سيره ، تاريخ وكتابهاى ديگرى كه دربارهء صحابه نوشته شده ، مطالب بسيارى در اين باره از على ( ع ) نقل كرده اند . شيخ مفيد در ارشاد مى نويسد : اما در مورد رواياتى كه دربارهء داوريهاى على ( ع ) در دين نقل شده و نيز احكامى كه تمام مسلمانان به دانستن آن نيازمندند - پس از آنكه از خلال آنچه دربارهء تقدم آن حضرت در علم و برتر دانستن او بر مسلمانان در امر شناخت و فهم ذكر شد و علت پناهند شدن و روى آوردن دانشمندان صحابه در موارد دشوار و سخت به او و تن دادن به داوريش گفته شد - اخبار بيش از آن است كه بتوان آنها را بر شمرد و برتر از آن است كه كسى بتواند به بالاى آن دست سايد . از جملهء اين روايات ، روايتى است كه از سوى شيعه و سنى دربارهء داوريهاى آن حضرت در زمان حيات رسول اسلام نقل شده و پيامبر صحيح بودن آنها را تصويب فرموده و دربارهء او دعاى نيك كرده و وى را به خاطر چنان داورى ستوده و فضل على را به خاطر آنها بر همگان آشكار كرده و او را با چنين داوريهايى شايستهء جانشينى پس از خود دانسته و مقدم داشتن او را بر ديگران در مقام پيشوايى مسلمانان واجب
سيرة الأئمة ( سيره معصومان ) ( فارسي ) — صفحة 332
مساهمون: على حجت كرمانى
ص٣٣٢