استوار گردان ، قلب او را هدايت كن و فرمود : اى على ! اگر دو طرف دعوا نزد تو نشستند بين آنان داورى مكن
تا سخن ديگرى را نيز بشنوى . اگر تو چنين رفتار كنى حكم براى تو آشكار مىشود . على مى فرمود : به خدا سوگند كه در داورى بين دو تن ترديد به خود راه ندادم .
اين روايت نشانگر آن است كه پيامر على را براى قضاوت به آن ديار گسيل كرده بود نه براى جنگ و فتح . زيرا در همانجا آمده كه على به پيامبر عرض كرد : آيا مرا به سوى قومى روانه مى كنى كه من از ايشان جوان ترم و بر مسايل قضاوت بينايى كافى ندارم . اين عبارت خود نشان مىدهد كه پيامبر ، على را براى داورى فرستاد و گرنه اين سخن معنا ومفهومى پيدا نمى كند . و صريح تر از اين ، سخنى است كه شيخ مفيد در كتاب ارشاد آن را نقل كرده است . وى مى نويسد : وقتى پيامبر خواست مسند قضاوت يمن را براى على برگزيند واو را سوى آنان روانه كند تا احكام قضا را به آنان بياموزد و حلال و حرام الهى را براى آنان باز كند . در ميان ايشان به احكام قرآن داورى كند امير المؤمنين به او فرمود : اى رسول خدا ، آيا مرا براى مسند قضاوت بر مى گزينى در حالى كه من جوانم و به تمام مسايل قضاوت احاطه ندارم . پس پيامبر به او فرمود : نزديك من آى ! چون نزديك او شد پيامبر با دست بر سنهء او زرد و فرمود : " خداوندا دل او را هدايت كن و زبان او را استوار گردان " على ( ع ) فرمود : " پس از اين واقعه در قضاوت بين دو تن ترديد نكردم . " و چون وى به مسند قضاوت يمن نشست و به كارى كه پيامبر او را بدان مأمور ساخته بود وداورى در ميان مسلمانان پرداخت ، دو مرد به نزد او شكايتى بردند . . . . اين روايت به خوبى نشان مىدهد كه فرستادن على براى عهده دار شدن مسند قضاوت و داورى در يمن بوده است همچنين از آن حضرت داوريهاى بسيارى كه در يمن فرموده نقل شده است و همين روايات دلالت مىكند كه على
( ع ) مدت درازى در يمن به سر برده و در آنجا به امر قضاوت مشغول بوده است . و آن حضرت براى جنگ به يمن نرفته بود و كسى هم تاريخ چنين مأموريتى را ذكر نكرده است . احتمال دارد كه اين مأموريت در بين سالهاى هشتم و نهم هجرى اتفاق افتاده باشد . زيرا بى مناسبت نيست كه پس از فتح يمن ، كسى براى آموختن احكام اسلام و داورى كردن در ميان ايشان به آن ديار روانه شود . امام على ( ع ) در سال دهم هجرت براى جنگيدن بدان سرزمين رهسپار شد و در حجة الوداع از آنجا بازگشت . و پس از آن پيامبر وفات يافت . به زودى دربارهء سفرى كه على ( ع ) در سال دهم هجرى به سرزمين يمن داشته است در ضمن وقايع سال مذكور ، سخن به ميان خواهيم آورد .
سيرة الأئمة ( سيره معصومان ) ( فارسي ) — صفحة 331
مساهمون: على حجت كرمانى
ص٣٣١