عبد العزيز بخشيد و چون عمر به مسند خلافت تكيه زد براى مردم سخنرانى ايراد كرد و آنان را از ماجراى فدك آگاه ساخت و پس از آن فدك را با تمام آنچه متعلق به رسول خدا و چهار خليفهء پس از وى بود به فرزندان فاطمه بازگردانيد . اما پس از وفات عمر بن عبد العزيز ، فدك دوباره از دست فرزندان فاطمه خارج شد ولى در سال 210 ه مجددا مأمون آن را به اولاد فاطمه بازگردانيد .
در سخن بالا منافات آشكارى به نظر مىرسد . زيرا اگر پيامبر حاصل فدك را در راه ابن السبيل به مصرف مىرساند و چهار خليفهء پس از او همچنين مىكردند پس چطور در زمان خلافت عمر بن عبد العزيز ، فدك به اولاد فاطمه بازگردانده شد ؟ و چگونه مأمون پس از آنكه ، فدك را از دست فرزندان فاطمه بيرون كردند ، دوباره آن را به ايشان بازپس داد ؟ تمام اين شواهد روشنگر آن است كه فدك در زمان حيات رسول خدا در دست فاطمه بود و از همينرو پسر عبد العزيز و مأمون آن را به ايشان بازگرداندند . و اگر رسول خدا و چهار جانشين پس از وى ، محصول فدك را در راه ابن السبيل خرج مىكردند عمر و مأمون نيز بايد چنين مىكردند . اما نظريه درست آن است كه پيغمبر فدك را در روزگار زندگانيش به فاطمه ( س ) بخشيده بود .
على ( ع ) در سريهء قتل كعب بن اشرف
اين سريه در ماه رمضان سال شش هجرى روى داد . دربارهء علت وقوع اين سريه پيش از اين گفته شد كه وقتى كعب بن اشرف كشته شد يهوديان بيمناك شدند و به خدمت پيامبر آمده گفتند : رئيس ما به طور ناگهانى به قتل رسيد . پيامبر نيز اذيت و آزار مسلمانان توسط كعب را به ياد آنان آورد و ايشان بيشتر ترسيدند . پس از آن ميان خود و يهود صلحنامهاى منعقد كرد .
ابن سعد در طبقات گويد : اين صلحنامه به دست على بن ابيطالب ( ع ) بود .
على ( ع ) در غزوهء حديبيه يا صلح حديبيه
حديبيه مصغر حدبه است . اين واقعه ابتداى ذيقعده سال شش هجرى رخ داد و داستان مفصل آن در جلد اول بيان شد . اما در اينجا تنها به ذكر مطالبى مىپردازيم كه با شخصيت و سيرهء على ( ع ) بستگى دارد .
رسول خدا همراه با هزار و چهارصد يا هزار و ششصد يا هزار و پانصد و بيست و پنج تن از اصحاب خود به قصد انجام حج عمره ، نه به قصد جنگ ، از مدينه بيرون شد . تمام شمشيرها در آن سفر ، در نيام خود بود . شيخ مفيد در اينباره در كتاب ارشاد مىنويسد : لواى سپاه اسلام در آن روز ، مانند سابق ، به دست على بود . پيامبر در محلى به نام ذى الحليفه لباس