است .
چنانكه ملاحظه كرديد ، ابن اثير تاريخ اين واقعه را در ماه جمادى الاخر سال ششم هجرى دانسته و گفته است : اين غزوه در جريان صلح حديبيه به وقوع پيوست . با آنكه صلح حديبيه در ابتداى ماه ذى القعدهء سال ششم هجرى بوده پس اين غزوه به مدت پنج ماه با وقوع صلح حديبيه فاصله داشته است .
سريه على ( ع ) در فدك با بنى سعد بن بكر
اين سريه در ماه شعبان سال شش هجرى به وقوع پيوست . قبلا نيز گفته شد كه فدك دهى بود كه تا مدينه شش روز فاصله داشت . اين محل اكنون مخروبه است . فدك در نواحى خيبر بود و خيبر در منطقهاى ميان فدك و مدينه جاى داشت . به پيامبر خبر رسيد كه قبيلهاى از بنى سعد گرد آمدهاند و مىخواهند يهوديان خيبر را در جنگ با مسلمانان يارى دهند و در مقابل از آنان خرماى خيبر دريافت كنند . اين واقعه پيش از محاصرهء خيبر توسط پيامبر صورت گرفت . خيبريان وقتى مشاهده كردند كه چه ماجرايى بر سر بنى قريظه و بنى نضير ، كه پيمانهاى خود را با پيامبر شكسته بودند ، رفته است ، ترسيدند و به همراه مردم فدك براى مقابله با مسلمانان همصدا شدند .
پيامبر با آگاهى از تصميم يهوديان خيبر و مردم فدك ، على را به همراه صد تن به سوى آنان گسيل كرد . آن حضرت در شب حركت مىكرد و در روز در جايى پنهان مىشد تا آنكه به جايى به نام غمج « 62 » چاهى ميان فدك و خيبر ، رسيد . در آنجا به مردى برخورده از او پرسيدند : در اينجا چه مىكنى ؟ گفت : چيزى گم كردهام و آن را مىجويم . پرسيدند : آيا چيزى دربارهء قبيلهء بنى سعد مىدانى ؟ گفت : خير . مسلمانان با او درشتى كردند و در نتيجه آن مرد اقرار كرد كه جاسوس بنى سعد است . و آنها او را به سوى مردم خيبر فرستادهاند تا به ايشان بگويد : قبيلهء بنى سعد به شرطى خيبريان را يارى مىدهد كه از همان خرمايى كه ديگران از خيبر مىگيرند ، به آنان هم بدهند . پرسيدند : اكنون مردان قبيلهات كجايند ؟ گفت :
من از آنان جدا شدهام . شمار ايشان دويست تن بود . مسلمانان گفتند : اينك با ما روانه شد و جاى آنان را نشان بده . وى گفت : به شرطى كه مرا امان دهيد . مسلمانان او را امان دادند . آن مرد ، مسلمانان را به طرف چراگاههاى قبيلهء بنى سعد برد و مسلمانان بدانجا حمله كردند .
هامش
( 62 ) . غمج : در قاموس آمده است كه غمج از چاههايى بوده كه آب آن گوارا نبوده است . در طبقات ابن سعد آن را همج آورده و در تاج آمده : همج چاه و چشمههايى است كه از سمت وادى القرى نخلستانهاى مدينه را مشروب مىكند .