اين سخن را به دروغ به پيامبر نسبت داده است ، رسوا كند .
نگارنده : خداوند آن ناصبيى را كه از روى هواى نفس و دشمنى با برادر و پسر عمّ رسول خدا سخن او را رد مىكند رسوا كند . ذهبى در كتاب خود كه در واقع بايد آن را ميزان الخارج عن الاعتدال ناميد گمان مىبرد كه ناصبيگرى در عصر او از ميان مردم رخت بركشيده است و شنيدن اين سخنان از زبان ذهبى چندان حيرتآور نيست كه او شاگرد همان ابن تيميه معلوم الحال است و ابن تيميه كسى بوده كه حتى با وجود شواهد بديهى و غير قابل ترديد ، راه انكار در پيش مىگيرد . و بيمارى درونى ذهبى او را به بدسخنى مىكشاند . و اگر جز اين بود ، اندك نگاه و تأملى انسان را بر اين واقعه آگاه مىكند .
سپاهى با ده هزار تن مدينه و مردم آن را به سختى محاصره كرده است و كمتر از يك سوم ساكنان اين شهر در زمرهء منافقانند . بنى قريظه در كنار مردم مدينه زندگى مىكنند و مسلمانان از شر ايشان بر جان خود و زن و فرزندشان بيمناك و نگرانند . چنان ترس و اضطرابى به مسلمانان روى آورده است كه پيامبر حاضر مىشود يك سوم از ميوههاى مدينه را به غطفانيان بدهد تا آنان از محاصرهء مدينه دست بكشند . خداوند نيز از اين واقعه ، چنين به بزرگى نقل مىكند :
« إِذْ جاؤُكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَ مِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَ إِذْ زاغَتِ الْأَبْصارُ وَ بَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَناجِرَ وَ تَظُنُّونَ بِاللَّهِ الظُّنُونَا . هُنالِكَ ابْتُلِيَ الْمُؤْمِنُونَ وَ زُلْزِلُوا زِلْزالًا شَدِيداً . »
« 60 » عمرو از خندق مىگذرد و هماوردى از مسلمانان براى خود مىطلبد و هيچكس جز على براى نبرد با او پيش قدم نمىشود . او عمرو را مىكشد و مشركان را فرارى مىدهد و بلايى بزرگ را از مسلمانان دفع مىكند . كوچكترين تأملى و نگاهى مىتواند ما را واقف كند كه ضربت على در آن روز ، واقعا از عبادت جن و انس و ملائكه و ميليونها موجودات عالم ديگر مانند آنها ، برتر بوده است . حال مىخواهد اين حديث از پيامبر صادر شده باشد يا نه .
راستى چه وقت روز روشن براى اثبات روشنايى خود محتاج دليل و برهان بوده است ؟ ! در واقع اگر اين ضربت فرود نمىآمد ، هيچكس خدا را نمىپرستيد و تنها بتها پرستيده مىشد .
ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغه نويسد : اما ضربتى كه على در روز خندق بر عمرو وارد كرد ، بزرگتر از آن است كه بگوييم بزرگ و عظيمتر از آن است كه بگوييم عظيم .
در توصيف اين ضربت بايد همان گفت كه استاد ما ابو هذيل ابراز كرد . شخصى از ابو هذيل پرسيد : آيا مقام على در پيشگاه خداوند بالاتر است يا مقام فلانى ؟ او پاسخ داد : اى پسر برادرم ! به خدا قسم نبرد على با عمرو در جنگ خندق با تمام اعمال مهاجران و انصار و عبادات آنان برابرى مىكند تا چه رسد به فلانى .
هامش
( 60 ) . آيات 10 و 11 سورهء احزاب . - م .