سال سوم هجرى
در يكى از نيمه شبهاى ماه رمضان سال سوم هجرى ، حسن به دنيا آمد . برخى تولد حسن بن على را در سال دوم هجرى و برخى ديگر بيش از آن نوشتهاند . اما قول مشهور و صحيح همان دو قول نخست است . وقتى حسن به دنيا آمد ، فاطمه به على گفت : نامى براى اين طفل انتخاب كن . على گفت : من در نامگذارى اين كودك هيچگاه بر پيامبر پيشى نمىجويم .
چون رسول خدا وارد شد به على فرمود : آيا براى او نامى برگزيدهاى ؟ گفت : من هرگز در نامگذارى او بر تو سبقت نمىگيرم . پيامبر فرمود : پس او را حسن بنام .
جنگ احد
اين جنگ در روز شنبه هفت يا پانزده روز گذشته از ماه شوال در آغاز سى و دومين ماه هجرت ، يا در سال سوم هجرى ، به وقوع پيوست . ما شرح تفصيلى اين رويداد را در جلد دوم بيان كرديم و در اينجا نيز نخست به كوتاهى و سپس به تفصيل دربارهء وقايعى كه به على ( ع ) مربوط است سخن مىگوييم . اگرچه ممكن است در نقل برخى از مطالب تكرار صورت پذيرد .
دربارهء وقوع اين جنگ نوشتهاند : مشركان به گرد يكديگر جمع شدند و براى انتقام از شكستى كه در بدر متوجه آنان شده بود ، تصميم گرفتند به جنگ مسلمانان به مدينه بروند .
عباس ، عموى پيامبر كه از اين امر آگاه شد ، نامهاى به پيامبر نوشت و آن را به مردى از قبيلهء بنى غفار سپرد تا به پيامبر برساند و او را از قصد مشركان مطلع سازد . عباس اين مرد را اجير كرد و از او تعهد گرفت تا وى اين نامه را ظرف مدت سه روز به دست پيامبر برساند . آن مرد نيز پس از گذشت اين مدت به خدمت پيامبر رسيد و نامهء عباس را به آن حضرت تسليم كرد .
مشركان كه شمار آنان به سه هزار تن مىرسيد به رهبرى ابو سفيان و با برخوردارى از