غزوهء ودان يا ابواء
اين غزوه در شب دوازدهم صفر و پس از گذشت يك سال از ورود پيامبر به مدينه روى داد .
اين جنگ نخستين غزوهء پيامبر بود . و نيز اولين جنگى بود كه در آن رايت اسلام حمل مىشد . پيامبر براى رفتن به اين جنگ به همراه شصت سوار از مهاجران كه على هم جزو آنان بود بيرون رفت . آنان در نظر داشتند كاروانى را كه متعلق به قريش بود بگيرند اما در اينجا جنگى روى نداد . طبق روايتى كه مفيد از ابو البخترى قرشى نقل كرده است على ( ع ) در اين جنگ پرچمدار سپاه بود . ابن سعد نيز در طبقات نقل كرده است كه لواى پيامبر در دست حمزة بن عبد المطلب بود . البته ميان اين دو روايت منافاتى نيست . زيرا رايت ، پرچم بزرگتر و لوا كوچكتر از آن بوده است . پس از غزوهء ودان ، غزوهء بواط و بدر اولى پس از گذشت يك سال از هجرت در ماه ربيع الاول به وقوع پيوست . مورخان بر وجود على ( ع ) در جنگ بواط و نيز بر بودن رايت پيامبر در دست على يا كس ديگرى ، تصريح نكردهاند . اما اين سخن آنان كه گفتهاند : على در تمام جنگها به جز جنگ تبوك ، در معيت پيامبر بوده است و نيز نوشتهاند : على در جنگها ، رايت پيامبر را بر دوش مىكشيد خود قرينهاى است كه بر وجود على ( ع ) در اين جنگها گواهى مىدهد .
مورخان همچنين تصريح كردهاند كه على بن ابيطالب در دومين جنگ ، رايت پيامبر را كه سپيدرنگ هم بوده بر دوش داشته است . پس از اين غزوه ، غزوهء عشيره با گذشت شانزده ماه از هجرت به وقوع پيوست . تاريخنگاران بر وجود على ( ع ) در اين غزوه و حمل رايت پيامبر توسط او اشارهاى نكرده و گفتهاند : لواى سپاه اسلام در آن جنگ با حمزه بود . اما تعميمى كه سابقا از قول آنان ذكر شد ، دلالت بر حضور على ( ع ) در آن غزوه مىكند .
همچنين احتمال دارد كه در آن ميدان على رايت را و حمزه لوا را حمل مىكردهاند . چنانچه اين احتمال را نيز دربارهء غزوهء ودان نقل كرديم .
على ( ع ) در جنگ بدر كبرا
اين جنگ در ماه رمضان ، روز نوزدهم يا هفدهم ، درست يك سال پس از هجرت به مدينه واقع شد . دربارهء علت وقوع اين جنگ در جلد دوم گفتوگو كرديم و در اينجا آنچه را كه مربوط به على است ، اعم از آنكه پيش از اين دربارهء آن سخن گفته باشيم يا خير ، ذكر مىكنيم .
در اين جنگ ، سيصد و سيزده تن از مسلمانان شركت داشتند . آنان جمعا داراى دو اسب و هفتاد شتر بودند . گاه دو تن يا بيشتر ، به دنبال يك شتر مىرفتند . در اين جنگ پيامبر و على و مرثد بن مرثد به دنبال شتر مرثد بودند . ابن اثير مىنويسد : سومين آنان زيد بن حارثه بود .
شمار مشركان را در آن روز نهصد و پنجاه يا بيست تن ذكر كردهاند . آنان با خود دويست