كنند ، و منه قول « 1 » على عليه السّلام : « سلونى عمّا دون العرش » « 2 » . زيرا كه چندانكه زير قدم آن ملك بود ، على عليه السّلام بدان عالم بود و ما مىگوييم قدمگاه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم تا به عرش بود . على عليه السّلام ادب گوش داشت قدم رسول را صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ، و الّا بالاى عرش هم مىدانست .
گويند : كه على عليه السّلام از علماى لدنّى بود ، مدّت عمر خود مىدانست بدان علم .
پس دانسته باشد كه متقدّمان ابو بكر و عمر و عثماناند ، چرا بر ايشان خروج نكرد اگر ظالم بودند ؟
گوييم : يقين است كه جزم در اجل جايز است ، به غرق يا به حرق يا به قتل ، و نيز محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم عالمتر بود از على عليه السّلام و در ايام شعب چهار سال محبوس بود ، بعد از موت خديجه و ابو طالب به طائف گريخت ، و در ايّام غار چند وقت متوارى شد ، خاصّه كه سيزده سال چنين بسر مىبرد و خروج نمىكرد ، و همچنين سى سال موسى در خانهء فرعون مخفى الحال بود و به آيهء
فَفَرَرْتُ مِنْكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ
« 3 » بگريخت ، و ده سال پناه با شعيب برد « 4 » ، و همچنين ابراهيم عليه السّلام و عيسى و غيرهم هيچكس خروج نكردند . قال اللّه تعالى :
أُولئِكَ الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ فَبِهُداهُمُ اقْتَدِهْ
« 5 » و قال تعالى :
لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ
« 6 » و نيز به اتّفاق على عليه السّلام از جملهء مجتهدان بود ، يمكن كه اجتهاد مانع شده باشد وى را از خروج كردن ، و قال على عليه السّلام : « لو لا قرب عهد الناس بالكفر لجاهدتهم » « 7 » . يمكن كه مردم گفتندى كه تا ديروز مىكشت كه در اسلام درآيند ، امروز مىكشد از اسلام . مگر ايشان قومى
هامش
( 1 ) اصل : قوله .
( 2 ) بحار الانوار ، ج 82 ، ص 254 ؛ حديقة الشيعة ، ص 16 ، 72 ، 156 و 196 ؛ كامل بهايى ، ج 1 ، ص 146 و . . .
( 3 ) شعراء : 21 .
( 4 ) اصل : داد .
( 5 ) انعام : 90 .
( 6 ) احزاب : 21 .
( 7 ) كامل بهايى ، ج 1 ، ص 123 و ج 2 ، ص 23 ؛ الصراط المستقيم ، ج 3 ، ص 158 و حديقة الشيعة ، ص 223 .