پيغمبر فرموده بود كه او را فئهء باغيه بكشند . معاويه گفت : قاتل عمّار على است كه او را جنگ ما آورده ! اين سخن ناپسنديده چون به سمع ملازمان عتبه عليا رسيد سبب پريشانى خاطر ايشان گرديد ، و چون باعث ملال را به عرض ولى ذو الجلال رسانيدند ، آن حضرت فرمود كه پس به زعم معاويه حمزه را پيغمبر كشته باشد ، و جواب حجة اللّه چون به معاويهء روسياه رسيد ، ملزم و منقطع گرديد .
امّا حضرت امير - عليه السلام - از مصيبت عمّار بسيار اندوهگين گشت ، و فرمود كه هر كس از مصيبت عمّار تنگدل نشود او را از اسلام نصيبى نيست ، خداى تعالى بر عمّار رحمت كند روزى كه او را از قبر برانگيزاند و در آن ساعت كه او را از نيك و بد سؤال كند . و فرمود كه هرگاه كه در خدمت رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - سه كس را ديدهام ، چهارم ايشان عمّار بوده ؛ و اگر چهار كس را ديدهام ، پنجم ايشان عمّار بوده ؛ نه يك نوبت عمّار را بهشت واجب شده ، بلكه بارها استحقاق آن حاصل كرده ؛ جنّت عدن عمّار را مهيّا و مهنّا باد كه او را بكشتند ، و حق با او باد ، چنان كه رسول بارها در شأن او فرمود كه « يدور الحق مع عمار حيثما دار » .
بعد از آن مرتضى على - عليه السلام - فرمود كه كشندهء عمّار و دشنام دهندهء او و در يابندهء سلاح او به آتش دوزخ گرفتار خواهند بود . آنگاه آن سرور بر عمّار نماز گزارده او را به دست مبارك خود دفن فرمود .
ديگرى از شهداى صفّين خزيمة بن الثّابت ذو الشّهادتين است كه پيغمبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - شهادت او را برابر دو شهادت گردانيده بود .
ديگرى اويس قرنى است كه از غايت اشتهار از تعريف مستغنى است . « 36 »
هامش
( 36 ) به قول حكيم سنايى :قرنها بايد كه تا از پشت آدم نطفهاى * بو الوفاى كرد گردد يا شود ويس قرن( « ديوان سنائى » به سعى و اهتمام استاد مدرس رضوى ، ص 377 ) .