مىشود . آنگاه آن حضرت فرمود كه : « پس اگر ناطقى باشد كه از خدا سخن گويد ، يعنى حق گويد ، به تحقيق كه شنونده خداى را پرستيده ؛ و اگر ناطقى باشد كه از ابليس سخن گويد ، يعنى باطل گويد ، پس به تحقيق كه شنونده ابليس را پرستيده » . و چون از اوّل اين حديث مفهوم گرديد كه هر كس گوش به قصّهخوانان دروغگوى بدارد آن قصّه خوان [ را ] پرستيده ، و از آخر اين حديث به وضوح رسيد كه هر كس گوش به آنطور ناكسى كند ، بندگى شيطان به جاى آورده ؛ پس از اين حديث مستفاد گشت كه اگر كسى استماع نمايد قصّهاى را كه بر حمزه ، كه عم پيغمبر آخر الزمان و سيّد شهداست بستهاند ، هم قصّه خوان را پرستيده و هم شيطان را عبادت نموده . و هرگاه چنين باشد ، پس ملاحظه نماى حال كسى را كه قصّه [ اى ] را شنود ، و افسانه [ اى ] را گوش كند كه در تعريف ابو مسلم خارجى پركين ساختهاند ، و در مدح آن ناصبى لعين پرداخته .
و بعد از نقل اين حديث شريف ، نوّاب مشار اليه مىفرمايد كه :
« اعلم أن أبعد القصّاص من الصّدق و الصّواب و أقربهم بالعذاب و العقاب ، الّذين هم يكذبون و يفترون على الباقر و آبائه - عليهم السّلام - فى شأن أبى مسلم المروزىّ ، و هو رجل فاجر ملعون لم يكن من شيعة أئمّتنا و لم يعترف بحقوقهم و كان من أشدّ مخالفيهم . و القاصّون الخارصون يبدّلون أحواله و أخباره و يحرّصون و يرغبون الجهّال بمحبته و هم غافلون عن قوله تعالى : ألا
لَعْنَت اللَّه عَلَى الْكاذِبِين »
. « 13 » يعنى : « بدان بدرستى كه دورترين قصّهخوانان از راستى و درستى و نزديكترين ايشان به عذاب و عقاب الهى ، آن كسانىاند كه دروغ مىگويند و افترا مىزنند بر حضرت امام محمّد باقر و آباء كرام آن حضرت - عليهم السّلام - در شأن ابو مسلم مروزى ؛ و اين ابو مسلم مردى بود فاجر ، نبود از شيعهء امامان ما ، « 14 » و اعتراف نكرد به امامت ايشان ، و از سختترين
هامش
( 13 ) از آيهء 61 سورهء مباركهء آل عمران .
( 14 ) در حالى كه عبد الجليل قزوينى رازى در كتاب معتبر خويش « النقض » دو مرتبه به شيعه بودن ابو مسلم اشاره مىكند ، بدين ترتيب : ( . . . و غرض آنست كه تا معلوم شود تقرير خلافت ولد العباس ، بو مسلم شيعى كرد . . . ) ص 160 ؛ و ( . . . بو مسلم مرغزى كه بلعباس سفاح را از كوفه بياورد ببغداد و بخلافت بنشاند و لعنت امير المؤمنين از جهان برداشت ، و خلافت از بنى اميه و مروانيان فرو گشاد ، هم شيعى و معتقد بوده است . . . ) ص 216 .