آسمانها و زمين چه هست ؟ » « 74 » ، « بنگريد چگونه آفرينش را آغاز كرد . بگو در زمين سير كنيد پس بنگريد كه چگونه آفرينش را آغاز كرد . » « 75 »
تفكير
: « و در خلقت آسمانها و زمين مىانديشند ، پروردگار ما اين را باطل نيافريدى . » « 76 » « باشيد كه انديشه كنند . » « 77 » ، « نشانهها را براى مردمى كه مىانديشند تفصيل مىدهيم . » « 78 » ، « در اين نشانههايى است براى قومى كه مىانديشند . » « 79 » ، « آيا در خويشتن نينديشيدند خداوند آسمانها و زمين و ميان آنها را جز به حق نيافريد . » « 80 »
استفاده از عقل
: « در اين آيتى است براى كسانى كه تعقل مىكنند . » « 81 » ، « آيات را براى قومى كه تعقل مىكنند تفصيل مىدهيم . » « 82 » ، « آيات خويش را به شما مىنماياند باشد كه تعقل كنيد . » « 83 » ، « شما را بدان وصيت كرده باشد كه تعقل كنيد . » « 84 » ، « آيا در زمين گردش نكردند تا آنان را دلهايى باشد كه بدان تعقل كنند يا گوشهايى كه بدان بشنوند كه ديدهها كور نشوند اما دلهايى كه در سينههاست كور گردند . » « 85 »
دستور دين به تمسك به دليل و برهان و نهى آن از تقليد و پيروى از گمان
از جمله دستورات قرآن در تمسك به دليل و برهان اين سخن خداى تعالى است : « و هر كه با خدا ، معبودى ديگر بخواند كه برهانى براى آن او را نباشد ، حسابش نزد پروردگارش باشد . » « 86 » ، « بگو بياوريد برهان خويش را اگر راستگوييد . » « 87 » ، « پس گفتيم بياوريد برهان خويش را . » « 88 » ، « آياتى كه