پيش از پيرى ، سلامتت پيش از بيمارى ، ثروتت پيش از ندارى و زندگىات پيش از مرگ . نيكى به پدر و مادر و صلهء رحم ، حساب را آسان مىگرداند ، بندهء بدى است آن كه دو چهره دارد ، به چهرهاى روى مىآورد و به چهرهاى پشت مىكند . بلا به سخن وابسته است . پسران نعمت و دختران حسنات هستند .
سه چيز از مكارم اخلاق در دنيا و آخرت است : اين كه از كسى كه تو را ستم كرده بگذرى ، و با آن كه از تو بريده بپيوندى و بر آن كه بر تو نادانى ورزيده حلم پيشه كنى . سه چيز از حقايق ايمان است : ايثار بر فقراء و انصاف دادن به مردم از خويشتن ، و بذل علم به دانشجو . سه چيز حجابها را مىدرد و به پيشگاه خدا ختم مىشود : صداى سايش قلمهاى دانشمندان ( بر روى كاغذ ) و كوبش گامهاى مجاهدان و صداى عشوهگرى ( آوازهخوانى ) زنان شوهردار . سه چيز دل را سخت مىكند :
شنيدن لهو و رفتن پى شكار و آمدن به خانهء سلطان .
تمام تقوا در اين فرمايش الهى جمع شده است : « ان اللّه يأمر بالعدل و الاحسان . » دلها بر مهر كسى كه بدانها نيكى كند و بغض كسى كه بر آنها بدى روا دارد ، سرشته شدهاند . عشق تو به چيزى كور و كرت مىكند . وطندوستى از ايمان است . پيش از آن كه مورد محاسبه قرار گيريد از خويشتن حساب پس كشيد . دنيادوستى سرّ هر خطايى است . بهشت به سختيها و جهنم به شهوتها در پوشيده است . خوى خويش نيكو داريد و به همسايگان خود لطف كنيد و زنانتان را گرامى داريد تا بدون محاسبه وارد بهشت شويد . جنگ ، خدعه است . حكمت ، گمشدهء مؤمن است .
دانش را از دهان مردان فراگيريد . خلف وعده ، ثلث نفاق است . حكمت ديگرى از آن حضرت كه از كتابى جز الشهاب نقل مىشود : بهترين كارها ، ميانهترين آنهاست .
بيماران خود را با صدقه درمان كنيد . دنيا زندان مؤمن و بهشت كافر است . دنيا كالاست و بهترين كالاى آن همسر شايسته است .
تيزى زبان ، سرمايه است . خوشخويى خير دنيا و آخرت را برد . دورو در پيشگاه خدا ، ارج و آبرو ندارد .
آسودگى انسان در نگاهداشت زبان است . خدا رحمت كند مردى را كه فرزندش را بر نكوكارى يارى داد . سرّ عقل ، مهرورزى به مردمان است . خدا رحمت كند آن را كه كسب پاكيزه داشت و به اعتدال خرج كرد و فضيلتى را تقديم نمود . رحمت كند خدا كسى را كه خير گفت و سود برد يا خاموش ماند جان سالم به در برد . سرّ حكمت ، ترس از خداست . رحم چون وصل شد و دوباره بريده شد خداوند بريدهاش گرداند . ( و از تحف العقول ) سرّ عقل بعد از ايمان به خدا ، مدارا با مردم جز در ترك حق است .
سخاوتمندان ، سروران مردم در دنيا هستند . سروران مردم در آخرت ، پرهيزگاراناند . راز تو اسير توست ، چون آن را بر زبان آوردى تو اسير او مىشوى . مسافرت كنيد تا سود ببريد . بدخلقى ، شوم
سيره معصومان ( فارسي ) — صفحة 300
مساهمون: على حجت كرمانى
ص٣٠٠