اعمال صالحه باطل مىگردد چنان كه شرك ، جميع حسنه را ضايع مىگرداند . دوّم - نيكى كنيد در حق برادران مؤمن ، و خواهران مؤمنه را از خود ميازاريد و آنچه نسبت به خود و متعلقان خود روا نمىداريد به ديگران نيز روا مداريد . بيت :
بر فاقه وجود ديگران دوست مخند * بر كس مپسند آنچه تو را نيست پسند
سيوم - لزوم جماعت در نماز ، ترك جماعت مكنيد و مرا از خود به ترك جماعت ميازاريد و بدانيد كه آزار من آزار خدا باشد و يقين دانيد كه سختترين مخالفت به من ترك جماعت است . در اين محل مؤذن بانگ نماز گفت . چون آواز حىّ على الصّلاة بر كشيد رسول - صلّى اللّه عليه و آله - از بالاى شتر فرود آمده نماز به جماعت گزارد و ديگر باره بر آن شتر سوار شد و باز وصيت نمود به اقامت نماز به جماعت و تأكيد زياده از حد فرمود . بعد از آن دست به دعا برداشت و از روى نياز به قيّوم كارساز مناجات كرد و الحاح و مبالغهء تمام نمود و به حاضران فرمود كه روز عرفه را فضل بسيار است و عمل نماز و روزه را در وى ثواب بىشمار است . بعد از آن فرمود كه حق سبحانه و تعالى بندگان خود را از آتش دوزخ در روز عرفه چندان آزاد مىكند كه در تمامى ايام ديگر . چون سخن آن حضرت به اينجا رسيد حال بر او متغير گرديد و اثر وحى ظاهر شد و بعد از مدتى كه وحى منجلى شد فرمود : اى قوم ! جبرئيل - عليه السلام - آمد و آيهء وافى هدايه آورد كه
الْيَوْم أَكْمَلْت لَكُم دِينَكُم وَ أَتْمَمْت عَلَيْكُم نِعْمَتِي وَ رَضِيت لَكُم الْإِسْلام دِيناً
« 1 » آن حضرت بعد از استماع اين آيه به خاطر گذرانيد كه نزديك شد مفارقت نمودن از ياران مهاجر و مهاجرت كردن از دوستان انصار و مراد اين آيت اشارت است به ارتحال به دار القرار . بيت :
اذ اتم امر دنى نقصه * ترفع زواله اذا قيل هم
چون هر كار كه تمام شود يا به مرتبهء كمال رسد البته به همه حال روى به زوال
هامش
( 1 ) - مائدة 5 / 3 .