سزاوار است ، براى آن بكوشد ، بايد با انسان يا انسانهاى ديگرى مربوط باشد و هر انسانى از ميان آدميان همينطور است و بدين ترتيب ، هر انسانى محتاج است كه در راه رسيدن به اين كمال از مجاورت انسانهاى ديگر و اجتماع با آنها بهرهمند باشد . به همين شكل ، در فطرت طبيعى اين حيوان نهفته است كه در مجاورت افراد همنوع خود ساكن شده ، خانه بگيرد و به اين دليل است كه حيوان اهل انس يا حيوان مدنى ناميده مىشود . در اينجاست كه علم و نگاه ديگرى شكل مىگيرد ؛ علمى كه جستجو مىكند از اينگونه مبادى عقلانى و افعال و ملكاتى كه به وسيلهء آنها انسان به سوى اين كمال سير مىكند . از اينجاست كه علم انسانى و علم مدنى پديد مىآيد .
مبدأ موجودات
16 . با توجه به بياناتى كه گذشت ، [ جستجوگر ] ابتداى كار خود را مطالعه و توجه به موجوداتى قرار مىدهد كه بعد از طبيعيات قرار دارند و در آنها همان روشى را به كار مىبرد كه در طبيعيات مورد استفاده قرار داد . و مبادى تعليم را در آنها چيزهايى قرار مىدهد كه از مقدمات اوّليهء مناسب اين جنس به دست مىآيند . در مرتبهء بعد امورى را به عنوان مقدمات قرار مىدهد كه در علم طبيعى مبرهن گشت ، البته آنهايى را كه مناسب است به عنوان مبادى تعليم در اين جنس به كار رود . در اين كار ترتيب خاصى كه پيش از اين ذكر شد بايد رعايت شود ، بدين ترتيب به تكتك اشيايى كه در اين جنس از