در مورد افرادى كه در آن عصر ، داراى كتاب بودهاند ، عدّهاى از اصحاب ما ، جمعآورى نامهايشان را به عهده گرفتهاند و در اين زمينه تأليفاتى دارند . كسانى كه خواهان آن هستند به كتابهاى « فهرست » و « رجال » مراجعه مىنمايند « 459 » .
3 - نويسندگان « شيعه » در زمان تابعين و تابعين تابعين
3 - امّا مؤلّفان پيشين ما ، در « طبقهء دوّم » - يعنى در بين « تابعين » - ، بايد اعتراف كنيم كه اكنون براى ما ميسور نيست كه بتوانيم آنها را برشماريم ؛ و مدرك و مرجع براى شناسائى آنها و شناسائى نوشتههاى آنان و اسناد آن نوشتهها - به طور تفصيل - همان كتابهاى « فهرست » علماى ما و نوشتههاى آنها در « شرح حال رجال » است « 460 » .
در عصر اين طبقه ، « نور اهل بيت ( ع ) » درخشش نمود ، در حالى كه پيشتر با ابرهاى تيرهء ستم ستمگران پوشيده بود . و اين درخشش به اين خاطر بود كه « فاجعهء طفّ » ( نبرد خونين كربلا ) « دشمنان آل محمّد ( ص ) » را مفتضح ساخت ؛ آنها را از چشم افراد عاقل و آگاه انداخت ؛ توجّه محقّقان را به « مصائب اهل بيت ( ع ) » جلب نمود ،
هامش
( 459 ) رجوع كنيد به رجال ( نجاشى ) ص 2 - 7 ، تأسيس الشيعة لعلوم الاسلام ( علّامهء صدر ) ص 278 - 291 ، مؤلّفوا الشيعة فى صدر الاسلام ( سيّد شرف الدين موسوى عاملى ) و الذريعة الى تصانيف الشيعهء ( شيخ آغا بزرگ تهرانى ) .
( 460 ) رجوع كنيد به رجال ( نجاشى ) ، الفهرست ( شيخ طوسى ) ، معالم العلماء ( ابن شهرآشوب ) ، الفهرست ( منتجب الدين ) ، الذريعة الى تصانيف الشيعة ( - كه تاكنون 25 جلد آن چاپ شده است . - ) و غير آنها از كتب فهرست و شرح حال .