مسئوليد و بازجويى خواهيد شد « 198 » ، در آنجا چه خواهيد گفت ؟ »
گفتند : « گواهى مىدهيم كه تبليغ رسالت فرمودى ، جهاد نمودى و نصيحت كردى ؛ خداوند جزاى خير به تو دهد ! »
پيامبر ( ص ) فرمود : « مگر نه اين است كه شما شهادت مىدهيد « لا إله الّا اللّه و انّ محمّدا عبده و رسوله » و اينكه بهشت ، آتش ، مرگ ، و زندگى بعد از مرگ « حق » است و قيامت بدون ترديد خواهد آمد و خداوند مردگان در قبر را زنده مىكند ؟ »
گفتند : « بلى ، به آن گواهى مىدهيم « 199 » » .
هامش
( 198 ) شايد منظور آن حضرت از « شما هم مسئوليد و بازجوئى خواهيد شد » اشاره به مطلبى است كه از « ابن سعيد » رسيده كه پيامبر ( ص ) فرمود : اين آيهءوَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ( آنها را در محشر نگاه داريد ! كه بايد مورد بازرسى قرار گيرند ) تفسير آن اين است : آنها را نگاه داريد كه در مورد « ولايت على » بازپرسى شوند . ( در اين رابطه رجوع كنيد به پانوشت شمارهء 48 ) بنابراين ، منظور پيامبر ( ص ) از « انّكم مسئولون » ( شما همه مسئوليد ) تهديد مخالفان « ولايت » و « وصايت » آن حضرت ، بوده است .
( 199 ) در اين خطبه بينديش ! هر كس در آن تدبّر كند و حق تأمل و انديشه در آن را ادا نمايد ، مىفهمد كه هدف آن رساندن اين مطلب است كه « ولايت على » از « اصول دين » است - چنان كه « شيعه » مىگويد - زيرا نخست آن حضرت پرسيده : مگر شما شهادت به « لا إله الّا اللّه » و « محمدا عبده و رسوله » نمىدهيد ؟ سپس ادامه داده تا اعتراف به اعتقاد به قيامت و زنده شدن مردگان را بگيرد و آنگاه مسئلهء « ولايت » را مطرح كرده تا اعلام كند كه اين ، در حد و همرديف امورى است كه ذكر شده ، بايد به آن اقرار نمائيد . و اين براى هر كسى كه با اسلوب كلام آشنا باشد و منظور سخن را بداند آشكار است .