به تازيانه و بند كفش تو و سايه درختى كه زير آن بياسايى رشك خواهد برد . مروان پدر ده پسر و عموى ده برادر زاده و داراى ده برادر است و اگر با او بيعت كنيد بردگان ايشان خواهيد شد ، ولى بر شما باد بيعت با خواهر زاده خودتان خالد بن - يزيد . حصين گفت : من در خواب قنديلى آويخته از آسمان ديدم و همه كسانى كه براى خلافت گردن كشيدهاند كوشش مى كردند به آن دست يابند و دست هيچكس به آن نرسيد . مروان آمد و آن را در دست گرفت . به خدا سوگند ، او را خليفه مى سازيم .
و چون همگان بر بيعت با مروان هماهنگ شدند و حسان بن بجدل را هم به آن متمايل كردند روح بن زنباع جذامى برخاست ، نخست حمد و ثناى خدا را بر زبان آورد و سپس گفت : اى مردم شما براى خلافت سخن از عبد الله بن عمر بن خطاب مى گوييد و مصاحبت او با پيامبر ( ص ) و پيشگامى او را در اسلام تذكر مى دهيد . آرى او همانگونه است كه مى گوييد ولى مردى ناتوان است و حال آنكه سالار امت محمد نمى تواند و نبايد ناتوان باشد . اما عبد الله بن زبير و اينكه گروهى از مردم دربارهء خلافت او و اين موضوع كه پدرش حوارى رسول خدا و مادرش اسماء ذات النطاقين دختر ابو بكر است سخن مى گويند . آرى به جان خودم سوگند ، همانگونه است كه مى گوييد ، ولى او مردى منافق است كه دو خليفه ، يعنى يزيد و پدرش معاويه ، را از خلافت خلع كرده و خونها ريخته و اتحاد مسلمانان را بر هم زده است . در حالى كه سالار امت محمد نمى - تواند منافق باشد . اما دربارهء مروان بن حكم بايد بگويم به خدا سوگند ، هيچگاه در اسلام شكافى پديد نيامده مگر اينكه او آن را ترميم و اصلاح كرده است كسى است كه در جنگ خانه عثمان بن عفان از او دفاع و به خاطر او جنگ كرد و همان كسى است كه در جنگ جمل با على بن ابى طالب پيكار كرد . ما براى مردم چنين مصلحت مى بينيم كه با شخصى بزرگ بيعت كنند و بگذارند كوچك ، جوان و بزرگ شود . منظورش از بزرگ مروان و از كوچك خالد بن يزيد بود .
تصميم مردم بر اين قرار گرفت كه نخست با مروان بيعت كنند و پس از او خالد بن يزيد خليفه باشد و پس از آن دو خلافت از آن عمرو بن سعيد بن عاص باشد .
به اين شرط كه در دوره خلافت مروان اميرى دمشق با عمرو بن سعيد و اميرى حمص با خالد بن يزيد باشد . چون كار بر اين قرار گرفت ، حسان بن بجدل ، خالد بن يزيد را خواست و به او گفت : اى خواهر زاده مردم به سبب نوجوانى تو از خليفه ساختن
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 276
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٢٧٦