مروان بن حكم و نسب و اخبارش
و ما اينك نسب او و مختصرى از كار وى و خليفه شدن و مرگش را به اختصار نقل مى كنيم : او مروان بن حكم بن ابى العاص بن اميه بن عبد شمس بن عبد مناف است .
مادرش آمنه دختر علقمة بن صفوان بن اميه كنانى است ، كنيهء وى ابو عبد الملك است و به روزگار رسالت پيامبر ( ص ) در سال دوم هجرت متولد شده است و برخى سال جنگ خندق و برخى روز جنگ احد را زمان ولادت او دانستهاند و اقوال ديگرى هم گفته شده است . گروهى هم گفتهاند : مروان در مكه يا طائف متولد شده است و تمام اين اقوال را ابو عمر بن عبد البر در كتاب الاستيعاب آورده است . ابو عمر مى گويد : از جمله كسانى كه تولد مروان را روز جنگ احد دانستهاند مالك بن انس است و به گفته او هنگامى كه رسول خدا ( ص ) رحلت فرمود مروان حدود هشت سال داشته است . و گفته شده است . هنگامى كه پدرش به طائف تبعيد شد و او هم همراهش بود كودكى بود كه چيزى نمى فهميد و مروان پيامبر ( ص ) را نديده است . حكم پدر مروان را پيامبر ( ص ) از مدينه بيرون و به طائف تبعيد كرده بود و او همچنان مقيم طائف بود تا آنكه عثمان عهدهدار حكومت شد و او را به مدينه برگرداند . حكم و پسرش به روزگار حكومت عثمان به مدينه آمدند . حكم در مدينه درگذشت . عثمان مروان را به دبيرى خود برگزيد و او را به خود پيوسته كرد و مروان تا هنگامى كه عثمان كشته شد بر او چيره بود .
حكم بن ابى العاص كه عموى عثمان بن عفان است از كسانى بود . كه پس از فتح مكه مسلمان شده است و براى جلب محبت دلهاى ايشان به آنان اموالى پرداخت گرديد . حكم به روزگار حكومت عثمان و چند ماه پيش از كشته شدن او مرد .
دربارهء سبب تبعيد رسول خدا ( ص ) او را از مدينه اختلاف است . گفته شده است : او با حيله و مكر خود را جايى مخفى مى كرد و چيزهايى را كه پيامبر ( ص ) پوشيده با بزرگان اصحاب خويش در مورد مشركان قريش مى گفت يا درباره منافقان و ديگر كافران اظهار مى فرمود مى شنيد و آن را فاش مى ساخت و چون اين كار از او سر زد و ثابت شد كه چنان مىكند ، تبعيدش فرمود .