سوره جزء قرآن است . » سپس سؤال كننده پرسيده : « آيا اين دو سوره را در نماز بخوانم ؟ » حضرت فرمودند : « آرى . » « 1 »
قرائتهاى شخصى خليفه دوم
از امورى كه در تمام منابع روايى سنّيها به آن اشاره شده ، آن است كه خليفه دوم ، عمر بن خطاب ، در مورد بعضى از آيات ، سليقه شخصى خود را اعمال مىكرد و آيات را به گونهاى قرائت مىنمود كه هيچ كس نمىپذيرفت و در مواردى بر عملكرد خود اصرار و پا فشارى مىنمود . در اينجا به موارد مختلف اين روش عمر بن خطاب اشاره مىنماييم :
1 . آيه فَاسْعَوْا إِلى ذِكْرِ اللَّهِ
در همه منابع سنّيها به اين مطلب اشاره شده است كه خليفه دوم ، آيه را به صورت « فامضوا إلى ذكر اللّه » قرائت مىكرد و با اصرار فراوان دستور مىداد كلمه « فاسعوا » را به « فامضوا » تبديل كنند . از خرشة بن حر چنين روايت شده است :
صحيفهاى نزد من بود كه در آن چنين نوشته شده بود : « إذا نودى للصلوة من يوم الجمعة فاسعوا إلى ذكر الله » . عمر گفت : « چه كسى اين را به تو املا كرده است ؟ » گفتم : « ابىّ بن كعب . » گفت : « ابىّ بن كعب هميشه با چيزهايى سر و كار دارد كه نسخ شده است . آيه را اين گونه بخوان :
فامضوا إلى ذكر اللّه . » « 2 »
بخارى نيز مىگويد : « عمر وقتى به اين آيه مىرسيد ، اين طور مىخواند :
فامضوا إلى ذكر اللّه . » « 3 » و در رواياتى اشاره شده است كه وى هيچ گاه آيه را به
هامش
( 1 ) . شيخ حر عاملى ، وسائل الشيعه ، ج 4 ، ص 786
( 2 ) . تاريخ مدينه ، ج 2 ، ص 117 و نيز الدرّ المنثور ، ج 6 ، ص 219 .
( 3 ) . صحيح بخارى ، ج 6 ، ص 63