شما بهترين مردم بصره و برترين قاريان آنان هستيد . قرآن بخوانيد و آن را ترك نكنيد كه دلهاى شما سخت و گمراه خواهد شد ، همانطور كه پيشينيان شما به اين بلا گرفتار شدند . پيش از اين ، سورهاى كه مانند سوره برائت ، طولانى و داراى آيات شديد اللحن و محكمى بود مىخوانديم ، ولى من آن را فراموش كردهام و تنها يك آيه از آن را در ذهن دارم : « لو كان لابن ادم واديان من مال لابتغى واديا ثالثا و لا يملأ جوف ابن ادم إلا التراب ، اگر فرزند آدم دو بيابان پر از مال داشته باشد ، بيابان سومى را طلب مىكند و شكم فرزند آدم را جز خاك چيزى پر نخواهد كرد . » همچنين سورهاى مانند سورههاى مسبّحات « 1 » وجود داشت كه من آن را فراموش كردهام و تنها همين يك آيه را از آن به ياد دارم : « يا أيها الذين امنوا لم تقولون ما لا تفعلون فكتب شهادة فى أعناقكم فتسألون عنها يوم القيامة ، اى كسانى كه ايمان آوردهايد چرا چيزى را كه عمل نمىكنيد مىگوييد تا شهادتى بر گردن شما ثبت شود و در روز قيامت از آن باز خواست شويد ! » « 2 » در اين روايت ، آيهء اوّل ، به طور كامل جعلى است و از آيه دوّم نيز تنها
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ »
در قرآن كريم موجود است ( صف : 2 ) . در مورد آيهء اول ، بخارى نيز روايت كرده است . « 3 » همچنين حديث مذكور را از احمد حنبل نيز ذكر كرده است ، ولى آن را روايت دانسته است ، نه آيه قرآن « 4 » و در روايت ديگرى از زيد بن ارقم ، آن را آيه قرآن دانسته است . « 5 » و در روايت سومى همين را از ابن عباس نقل كرده و قرائت آن را به ابىّ بن كعب
هامش
( 1 ) . مسبحات : سورههايى كه با تسبيح خداوند آغاز مىشوند .
( 2 ) . صحيح مسلم ، ج 3 ، ص 100
( 3 ) . صحيح بخارى ، ج 7 ، ص 17
( 4 ) . مسند احمد ، ج 3 ، ص 238 و ج 5 ، ص 219
( 5 ) . همان ، ج 4 ، ص 368