دست كشيده و براى رسيدن به حقايق آسمانى ، به خرد ناقص و مغز كج انديش خود بسنده نمودهاند . در دام عقايد و خرافات و نظرياتى گرفتار شدهاند كه براى فرار از هر يك ، به دام ديگرى در مىغلطند و در عين حال ، مدعى پيروى از سنت نيز مىباشند ! از جمله اين عقايد ، اعتقاد به توسعه در عبارات قرآنى است . آنان معتقدند قرآن كريم ، نه به يك صورت ، كه به هفت صورت مختلف و به عبارت ديگر ، به هفت لهجه نازل شده است . اساس اين نظريه ، رواياتى است كه به پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نسبت داده شده است و در آنها آمده است كه قرآن به هفت حرف نازل شده است و سنّيها ، آنها را به هفت لهجه تفسير مىنمايند . عمر بن خطاب گويد :
هشام بن حكيم سوره فرقان را مىخواند و من گوش مىكردم . حروفى را در آن خواند كه پيامبر براى من نخوانده بود . به او گفتم : « چه كسى براى تو اين گونه خوانده است ؟ » گفت : « رسول خدا . » گفتم : « دروغ مىگويى ! » دست او را گرفتم و نزد رسول خدا بردم و عرض كردم : « يا رسول اللّه ! شما سوره فرقان را براى من چنين خواندى ، ولى اين شخص به شكل ديگرى مىخواند . » حضرت فرمود : « هشام ، بخوان ! » او دوباره خواند . حضرت فرمود : « همين طور نازل شده است . سپس به من فرمود : عمر ، تو بخوان ! من نيز خواندم . فرمود : همين طور نازل شده است . » و پس از آن فرمود : « قرآن بر هفت حرف نازل شده است . » « 1 »
در روايت ديگرى نيز مىخوانيم : « إنّ هذا القرآن انزل على سبعة أحرف ، فاقرؤا ما تيسّر منه ، اين قرآن بر هفت حرف نازل شده است ، پس هر چه را كه راحت است بخوانيد . » « 2 » همچنين از ابىّ بن كعب نيز روايت كردهاند كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به وى فرمودند : « جبرئيل و ميكائيل نزد من آمدند و جبرئيل سمت
هامش
( 1 ) . صحيح نسائى ، ج 2 ، ص 150 و نيز صحيح بخارى ، ج 6 ، ص 100
( 2 ) . همان