را از راه بيرون مىسازد .
هر كس از حق غفلت نمايد آرزوها او را فريب مىدهند و به خود مشغول مىسازند ، و هنگامى كه پردهها عقب بروند و حقائق روشن شوند حسرت خواهد خورد ، و چيزهائى بر او روشن مىشوند كه هرگز تصور آنها را نمىكرد .
هر كس از فرمان خداوند سرپيچى كند و عناد ورزد ، خداوند متعال او را خوار مىكند و بر زمينش مىزند و با قهر و غلبه او را از پا در مىآورد و با بزرگى خود او را كوچك مىسازد ، همان گونه كه در مقابل خداوند عرض و اندام كرد و خود را بزرگ نشان داد و از فرمان خدا اعراض نمود .
عناد و سركشى هم بر چهار قسم مىباشد ، فرو رفتن ، نزاع ، كدورت و چركى دل ، و شقاق هر كس اهل تعمق و كنجكاوى باشد و بخواهد در هر چيز شك و ترديد نمايد هرگز به حق نخواهد رسيد و هر چه بيشتر بخواهد كنجكاوى كند در گردابها غرق خواهد گرديد ، و هر گاه از فتنهاى خارج شود در فتنهاى ديگر گرفتار خواهد شد و رشتههاى دين از دست او بيرون مىرود .
هر كس اهل نزاع و مخاصمه باشد و با همه در حال مجادله بسر برد ، كارهايش از هم گسسته و اوضاع و احوال بر او تنگ خواهد شد ، نيكى در نزد او بدى و بدى در نزد او نيكى به حساب خواهد آمد ، هر كس كارهاى خوب را نداند راهها براى او كج و معوج خواهند شد و او نخواهد توانست خود را نجات دهد و در تنگنا گرفتار مىگردد و راهى غير از راه مؤمنان را مىگيرد .
شك نيز چهار شعبه دارد ، ترس ، گمان ، ترديد و تسليم ، اكنون شكّكنندگان در باره كدام يك از نعمتهاى خداوند خود را به شك مىاندازند ، هر كس از آينده بترسد به عقب بر مىگردد ، و هر كس در كارى شك و ترديد داشته باشد ديگران بر او پيشى خواهند گرفت و پاهاى شيطان او را خرد مىكنند ، هر كس خود را در هلاكتهاى دنيا و آخرت تسليم كرد در وسط آن دو هلاك مىگردد ، كسانى نجات پيدا مىكنند كه اهل يقين باشند .
شبهه نيز چهار شعبه دارد گول ظاهر خوردن و اينكه هر آدم متظاهرى انسان
بحار الأنوار (ج64) (ايمان و كفر) (فارسى) — صفحة 350
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٣٥٠