آنچه فرا خوانده مىشويد بشتابيد و من مردى از صالحان را نزد شما فرستادم كه از افراد امين و مورد اعتماد خليفهء مظلوم شما - عثمان - بوده و از كارگزاران و ياران او براى حق و هدايت شمرده مىشود . خداوند ما و شما را در زمره كسانى قرار دهد كه به [ نداى ] حق پاسخ مثبت مى دهند و آن را مى شناسند و باطل را ناپسند مى دانند و آن را انكار مى كنند . و سلام و رحمت خدا بر شما باد .
گويد : چون اين نامه براى آنان خوانده شد بيشترشان گفتند : شنيديم و گوش به فرمانيم .
گويد : محمد بن عبد الله بن عثمان ، از على ، از ابو زهير ، از ابو منقر شيبانى نقل مىكند كه چون اين نامه براى مردم بصره خوانده شد ، احنف [ بن قيس ] گفت : مرا در اين كار دخالتى نخواهد بود و از اين كار آنان كنارهگيرى كرد .
عمرو بن مرجوم كه از قبيله عبد القيس بود گفت : اى مردم به اطاعت خود پايدار باشيد و بيعت خود را مشكنيد تا گرفتار واقعهيى سخت و كوبنده نشويد كه پس از آن از شما كسى بر جاى نماند . همانا من براى شما خير خواهى كردم و اندرز دادم ولى شما خيرخواهان و اندرز دهندگان را دوست نمى داريد .
ابراهيم بن هلال مى گويد : محمد بن عبد الله ، از ابن ابى سيف ، از اسود بن قيس از ثعلبة بن عباد نقل مىكند : چيزى كه موجب استوار شدن رأى معاويه در فرستادن ابن حضرمى به بصره شد نامهيى بود كه عباس بن ضحاك عبدى براى او نوشت .
اين شخص ، طرفدار عثمان بود و با قوم خود ، در دوستى با على ( ع ) و يارى رساندن او مخالفت مى كرد و نامه او چنين بود : اما بعد ، به ما خبر رسيد كه به مردم مصر در افتادى ، آنان كه بر پيشواى خود ستم كردند و خليفه خويش را به ستم و طمع كشتند . از اين خبر چشمها روشن و نفس ها تسكين و شفا يافت و دلهاى اقوامى كه از كشته شدن عثمان ناخوش و از
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 207
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٢٠٧