دهد . قتيبة بن مسلم باهلى و گروهى از اميران با او موافقت كردند - قتيبه در اين مورد و عزل سليمان از ولى عهدى بيش از همه اصرار مى كرد . چون وليد پيش از آنكه اين كار را انجام دهد در گذشت و پس از او سليمان به خلافت رسيد ، قتيبه دانست كه به زودى سليمان او را از اميرى خراسان بر كنار خواهد كرد و يزيد بن مهلب را بر آن كار خواهد گماشت كه ميان آن دو دوستى و مودت بود . قتيبه نامهيى به سليمان نوشت و ضمن شادباش خلافت ، فرمانبردارى و تحمل زحمتهاى بسيار خويش را براى عبد الملك و وليد نوشت و متذكر شد كه اگر سليمان او را عزل نكند براى او نيز همچنان خواهد بود . نامه ديگرى هم به سليمان نوشت و در آن به فتوحات و كارهاى خود و سركوبى تركان و عظمت و هيبت خود و اينكه عرب و عجم و پادشاهان ترك از او بيم دارند اشاره كرد و ضمن آن خاندان مهلب را سرزنش كرد و به خدا سوگند ياد كرد كه اگر يزيد بن مهلب را به امارت خراسان بگمارد او را خلع خواهد كرد و و خراسان را براى جنگ با او از سواران و پيادگان انباشته خواهد كرد ، و سومين نامه را نوشت كه در آن خلع سليمان از خلافت را اعلان كرده بود . هر سه نامه را همراه يكى از مردم باهله كه به او اعتماد داشت فرستاد و به وى گفت : نامه اول را به سليمان تسليم كن ، اگر چه يزيد بن مهلب نزد او حضور داشته باشد . اگر سليمان پس از اينكه نامه را خواند به او داد كه او هم بخواند نامه دوم را به سليمان بده و اگر آن را هم خواند و به يزيد داد كه بخواند پس اين نامه سوم را به او بده ، ولى اگر سليمان نامهء نخست را خواند و پيش خود نگهداشت و به يزيد نداد دو نامه ديگر را پيش خود نگهدار .
فرستاده نزد سليمان رسيد و چون به حضورش بار يافت يزيد بن مهلب هم آنجا بود . او نامه اول را به سليمان داد . سليمان آن را خواند و پيش يزيد افكند .
فرستاده نامه دوم را داد كه آن را نيز خواند و همچنان پيش يزيد بن مهلب افكند .
فرستاده نامه سوم را داد . سليمان همين كه آن را خواند رنگش تغيير كرد نامه را تا كرد و در دست خود نگهداشت و فرمان داد فرستاده را منزل دهند و او را گرامى دارند و شبانه او را احضار كرد و به او جايزه داد و فرمان حكومت قتيبه بر خراسان را به او تسليم كرد . اين چاره انديشى و حيلهيى بود كه سليمان مى خواست در آن هنگام قتيبه را آرام كند و پس از اطمينان او را عزل كند . سليمان همراه فرستادهء قتيبه فرستادهيى هم گسيل داشت كه چون به حلوان رسيدند خبر اينكه قتيبه ، سليمان را از
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 132
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص١٣٢