اعتنايى نمى كرد » و چون خداوند در آسمان نسبت به قومى خشم گيرد آنان در زمين هلاك مى شوند . بنابراين همواره خودتان در كار خير كوشا باشيد و نسبت به لشكريان خوشرفتارى كنيد و نسبت به مردم يارى دهنده باشيد و دين خدا را نيرو بخشيد و در راه خدا آنچه را بر شما واجب است انجام دهيد كه خداوند براى ما و شما چندان نعمت ارزانى داشته است كه لازم است با تمام نيروى خود او را سپاسگزار باشيم و چندان كه يارا داريم او را يارى دهيم و هيچ نيرويى جز از خداوند نيست .
گويد : همچنين على عليه السّلام براى لشكريان خود نامهاى نوشت و به آنان خبر داد كه چه وظايفى بر عهدهء ايشان و در قبال آن چه چيزهايى براى ايشان است .
مضمون آن نامه چنين بود : « اما بعد ، همانا كه خداوند همه شما را در حق برابر قرار داده است . سرخ و سياهتان يكسانيد و شما را براى حاكم به منزلهء فرزند و حاكم را براى شما به منزله پدر قرار داده است [ كه اگر آنان را از كارى بازداشت نبايد از تعقيب دشمن او دست بردارند و او را متهم كنند و اگر بشنويد و اطاعت كنيد و آنچه را بر عهده شماست انجام دهيد رستگار خواهيد بود ] . حق شما بر حاكم اين است كه نسبت به شما با عدل و انصاف رفتار كند و از [ دست يازيدن به ] غنايم شما خوددارى كند و چون با شما بدينگونه رفتار كند بر شما واجب است كه از فرمانهاى او كه مطابق حق باشد اطاعت كنيد و او را يارى دهيد و از قدرت او كه حكومت خداوندى است دفاع كنيد كه خداوند شما را در زمين براى رفع ظلم و ستم مأمور كرده است . ياران خدا و نصرت دهندگان دين خدا باشيد و بر زمين پس از اصلاح آن تباهى و فساد مكنيد كه خداوند تبهكاران را دوست نمى دارد .
نصر مى گويد : عمر بن سعد ، از سعد بن طريف ، از اصبغ بن نباته نقل مىكند كه مى گفته است در نخيلة گور بزرگى قرار داشت كه يهوديان مردگان خويش را كنار آن به خاك مى سپردند . على ( ع ) خطاب به همراهان خود فرمود مردم دربارهء اين گور چه مى گويند حسن بن على ( ع ) گفت : مى گويند اين گور هود ( ع ) است كه
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 99
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٩٩