فصلهاى هفتگانهء اين رساله ، مشتمل الفاظى است كه دلالت بر معانىاى دارند كه بيانگر آن انوارند ، پس گويا آن ألفاظ همچون طلسمند وفصول رساله ، محلّ وجايگاه نگهدارى آن طلسمها ؛ طلسمهايى كه به واسطهء آنها مىتوان به آن أنوار نگريست . « 1 »
2 . دشتكى نيز با اندكى تفاوت به همين معنا چنين اشاره مىكند :
همان گونه كه سهروردى نيز تصريح كرده ، « هيكل » در أصل به معناى بناى عظيم است كه از روى مجاز به بدن نيز اطلاق مىشود . خانهء نصارا كه در واقع بتخانه است نيز هيكل ناميده مىشود . از اينجا روشن مىشود كه چرا به خانههايى كه در آنها طلسمهايى وجود دارد كه هيكلهاى ستارگانىاند كه سايههاى انوارند ، هيكل گفته مىشود . براي همين مناسبت است كه سهروردى رسالهء خود را كه به هفت فصل تقسيم مىشود هياكل ناميده . چرا كه اين هفت فصل ، شامل واژگان وعبارتهايى هستند كه مظروف معانىاى مىباشند كه همان انوارند . « 2 »
دشتكى در پايان تصريح دارد كه گاه « هيكل » به معناى صفحاتى است كه بر روى آنها ادعيه واورادى نوشته مىشود وبراي منفعتى خاص نگهدارى مىشوند . برخى گمان كردهاند كه أو « علّت نامگذارى اين رساله توسّط سهروردى به هياكل النور وبخش بندى هفتگانهء آن را در اين معناى أخير باز جسته است . » « 3 »
3 . ملّا قاسم على اخگر حيدر آبادي ( زنده تا 1365 ه . ق ) نيز با افزودههايى اندك ، عبارتهاى دوانى را چنين به فارسي برگردانده است :
وهياكل جمع هيكل است به معنى صورت وجاى رفيع وبتخانه .
هامش
( 1 ) . ثلاث رسائل ( شواكل الحور ) ، صص 115 - 116 .
( 2 ) . اثر حاضر ، ص 41 .
( 3 ) . سهروردى ، حكمت اشراقي وپاسخ إسماعيلي به غزالى ، ص 46 .