بسيار شبيه يكديگرند . بنا بر اين بايد اذعان داشت كه نجاة همانند ساير آثار شيخ اثر مستقلى است .
واما در مقايسه كتاب نجاة با إشارات وتنبيهات بايد اذعان داشت كه ساختار طبيعي والهى اين دو كتاب كاملا مغايرند همچنان كه إشارات با شفاء نيز مغاير است ؛ اگر چه ساختار مباحث منطق اين سه كتاب از هم بيگانه نيست .
مقايسه نجاة با كتاب صغير الحجم عيون الحكمة گوياى توافق ساختارى واختلاف گفتارى فراوان است ، زيرا ايجاز رسالهء عيون الحكمة به حدّى است كه توان هر گونه مقايسه فنى بين اين دو كتاب را سلب مىنمايد .
دانشنامه علايى تنها اثر جامع فارسي شيخ نيز با ساختار بسيار دقيق آن ، در بسيارى از موارد همخوان با كتاب نجاة است ، توالى مباحث منطق آن شبيه نجاة بوده ، بخش طبيعي دانش نامه از حيث تعدّد مباحث ، با شفاء سازگارتر واز توالى مباحث نجاة بيگانه نيست واز حيث تعدّد مباحث نفس جامعتر از نجاة مىباشد . در مباحث إلهيات ، توالى فصول نجاة ودانش نامه همخوان است با اين فرق كه أسلوب دانش نامه منسجمتر است واز سويى فاقد مباحث معاد ونبوت .
واما در مقايسه كتاب نجاة با مبدأ ومعاد « 1 » شيخ ، وضعيت به گونهء ديگرى است . كتاب مبدأ ومعاد از سه بخش تشكيل شده : اثبات واجب وصفات أو ،
هامش
( 1 ) . با عنايت به آنچه كه خواهد آمد ، كتاب مبدأ ومعاد نياز به چاپ تحقيقى مجدّدى در مقايسه با ساير آثار شيخ دارد .