ديگر پس از رفتن أبو الفتح بن عميد در بغداد جاى ماندن نخواهد بود . واين امر در شناخت سير وسفرهاى بعدى عامري بسيار مهم است .
عامري در بغداد پيروز گرديد ومرتبهء بلند خود را اثبات كرد واين قول مؤلف منتخب صوان الحكمة است كه مىگويد : « أو به بغداد رفت وصدرنشين شد هر چند اخلاق بغداديان را نپسنديد وبازگشت در حالي كه فيلسوفى به تمام معنى بود » . « 93 »
شك نيست كه اين پيروزى ، وتحقيرى كه بغداديان نسبت به خراسانيان اظهار كردند - وأبو الفتح بن عميد نيز خراساني بود - ورفتار دشمنانهء علما وفلاسفهء بغداد با عامري ، بيش از پيش باعث تقرّب عامري به وزير گرديد كه موجبات سربلندى أو را فرآهم ساخته بود . از اين رو ما برخلاف مصحّح الأمد على الأبد كه موقع عامري را در بغداد منفى تصوّر كرده ، مىگويد :
« دليلي ندارد كه عامري پس از آنچه در بغداد بر سر أو آمد از حمايت أبو الفتح بن عميد برخوردار شده باشد » ، معتقديم كه عامري از بغداد به رى برگشت ، خواه به همراه ذو الكفايتين در 365 ه « 94 » بازگشته باشد يا مدتي پس از أو ، واز رعايت وحمايت أو تا سال 366 ه كه سال كشته شدن ذو الكفايتين است در حد ممكن برخوردار بوده است .
عامري در 364 ه به همراه ذو الكفايتين از رى به بغداد رفت وچون بنا بر قول صاحب منتخب صوان الحكمة أو در بغداد ميدان دارى شايان توجّهى كرد « وبازگشت » ، پس قطعي خواهد بود كه علاقهء ذو الكفايتين به أو افزونتر از پيش نيز شده وميل أو به بازگرداندن عامري با خود به بغداد قويتر شده باشد .
صاحب بن عباد بعد از أبو الفتح به وزارت رسيد واگر سخن توحيدي را بپذيريم كه صاحب نسبت به أبو سعيد سيرافى متعصبانه أرادت داشته است ، مىتوانيم نتيجة بگيريم كه از عامري كه أبو سعيد را در مناظره بدان وضع رقّتبار مغلوب ساخته ، چندان رضايت خاطر نداشته باشد واز همين نكته كه أو را لقب « حرّانى » داده است اين مطلب را مىتوان دريافت .
بنا بر اين پس از مرگ ذو الكفايتين وانتصاب صاحب به وزارت ، باقي ماندن عامري در رى مناسبتى نداشته است .
عامري در نيشابور .
عامري پس از كشته شدن أبو الفتح ذو الكفايتين به نيشابور رفت ومشغول تأليف وتدريس شد واز كساني كه در اين مدت نزد أو درس خواندند أبو الفرج بن هندو بود ودر همين شهر كتاب خود الإعلام بمناقب الإسلام را به « شيخ فاضل . . . رئيس أبو نصر »
هامش
( 93 ) . منتخب صوان الحكمة ، ص 127 .
( 94 ) . أبو الحسن عامري ، الأمد على الأبد ، مقدمهء روسن به انگليسى ، ص 12 .