به هر حال ، توحيدي در مقابسات دربارهء سه مجلس ديگر از مجالس گفتگو بين عامري وديگران مطالبى نوشته است . اوّل بحث عامري با ماقيّه مجوسي دربارهء نفس است . دوم ، بحث أو دربارهء قواى نفس ، وسوم بعضي از سخنان عامري به نقل از كتابش النسك العقلي والتصوف الملي . توحيدي مىگويد : « ماقيهء مجوسي به أبو الحسن عامري گفت . . . أيها الشيخ » ؛ واز أو دربارهء نفس سؤال كرد ؛ عامري « در جواب گفت . . . » . « 85 » « همچنين در برابر سؤال ديگر آنچه شايسته بود گفت . . . » « 86 » و « هذا اقتضاه قول عرض في جملة كلامه » . « 87 » « وبسيارى مطالب از خاطر من رفته است » . « 88 » از اين سؤال وجواب ومسائلي كه اجمالا در آن مطرح شده است همين اندازه مىتوان دانست كه مجلس فلسفي منعقد بوده وموضوع بحث نيز نفس وطبيعت آن بوده است .
توحيدي دربارهء مجلس ديگرى نيز سخن گفته كه در آن موضوع بحث « قواى نفس » است .
عامري سخن را آغاز كرد و « نظر خود را اظهار داشت . . . » ؛ يكى از حاضران « اعتراض كرد . . . » ؛ عامري « در پاسخ أو گفت . . . » « 89 » .
به طور قطع مجالس علمي بغداد كه عامري در آنها شركت داشته - در سال 364 - منحصر به همين هفت مجلس كه توحيدي به آنها اشاره كرده ، نبوده است . توحيدي مىگويد كه أبو الحسن عامري كتاب النسك العقلي خود را در بغداد شرح كرد ، وأبو حيان شخصا در جلسهء شرح كتاب حضور داشته است وپيداست كه شرح كتاب در يك يا دو جلسه به پايان نمىرسد .
وى گويد : « بر اين مقابسه من تعليق نوشتم وأكثر آنها را از أو شنيدم واين در ضمن شرح أو بر كتاب النسك العقلي انجام پذيرفت . . . وگفت . . . وهمچنين گفت . . . » . « 90 »
اما نتائج مناظرات أبو الحسن عامري با فلاسفهء بغداد براساس سه روايت كه مؤيّد يكديگرند وبا جريان حوادث آن أيام نيز سازگارى دارند بدين ترتيب است :
نخستين گزارش از أبو حيان توحيدي است كه خود در جلسات مناظره حضور داشته ودوست وآشناى فلاسفهء بغدادي بوده ، در مجالس ايشان حاضر بوده وأفكار وآراء ايشان را نوشته است . بنا بر اين از ديدگاههاى ايشان دربارهء عامري آگاهى تمام داشته واز چگونگى
هامش
( 85 ) . أبو حيان توحيدي ، المقابسات ، ص 116 .
( 86 ) . همان ، ص 117 .
( 87 ) . همان ، ص 118 .
( 88 ) . همان ، ص 119 .
( 89 ) . همان ، ص 172 - 171 .
( 90 ) . همان ، ص 341 - 340 .