پس از درگذشت أمير نصر بن أحمد در 331 ه پسر أو نوح بن نصر به پادشاهى رسيد ، « 8 » ولشكرى را بسيج كرد ودر اختيار والى خويش ، أبو على أحمد بن أبي بكر محمد بن مظفر بن محتاج چغانى در خراسان نهاد وأو را به تصرف رى مأمور ساخت . أمير چغانى در سال 333 ه بر رى مستولى شد وركن الدولة را از آن شهر بيرون راند « 9 » وأمير نوح بن نصر در همين سال به نيشابور آمد ومدت پنجاه روز در آن شهر أقامت كرد ، ودر اين أيام گروهى از مردم خراسان از بدرفتارى وستم أمير أبو على چغانى نزد أمير نوح بن نصر شكايت بردند وأمير حميد وى را از حكومت خراسان عزل كرد وأبو عمران إبراهيم بن سيمجور را به جاى أو همّتگماشت . « 10 » يك سال پس از آن در 334 ه لشكريان در رى سر به شورش برداشتند وأبو على چغانى نيز با ايشان همراه شد وبدين سان نيشابور وپس از آن مرو را به تصرف درآوردند وبه سوى بخارا پيشروى كردند . أمير نوح بخارا را رها كرد وأبو على در 335 ه وارد بخارا شد ، « 11 » ليكن أمير نوح در همين سال مرو را باز پس گرفت ودر جمادى الأولى 336 ه بخارا را به تصرف درآورد « 12 » وأحمد بن حسين عتبى را با جماعتى در نخشب به اسارت گرفت وايشان را بر شتر نشانده به بخارا درآوردند ، وپس از آنكه هر يك را صد تازيانه زدند ، همه را در زندان گذاشتند واموالشان را مصادره كردند ، اما أحمد بن حسين عتبى پس از مدتي طولانى خلاص يافت . « 13 »
ركن الدولة از نزاع بين أمير نوح وأبو على چغانى بهره برد ورى را در 335 ه به تصرف خود درآورد « 14 » وسامانيان دوباره آن را در 339 ه باز پس گرفتند . « 15 » أمير نوح با أبو على چغانى
هامش
( 8 ) . ابن أثير ، الكامل ، ج 7 ، ص 175 .
( 9 ) . همان ، ص 202 .
( 10 ) . گرديزى ( أبو سعيد عبد الحي بن الضحاك بن محمود ) ، كتاب زين الاخبار ، ترجمهء محمد بن تاويت ، مطبعة الخامس الجامعية والثقافية ، فاس ، المغرب ، 1972 ، ص 36 ، [ براي متن فارسي ، رجوع شود به : زين الاخبار ، تصحيح عبد الحي حبيبي ، بنياد فرهنگ إيران ، 1347 ] گرديزى كنيهء إبراهيم بن سيمجور را « ابن عمران » نوشته ، ليكن چنان كه پس از اين خواهد آمد ، كنيهء أو ابا عمران است .
( 11 ) . ابن أثير ، الكامل ، مجلد 7 ، ص 213 .
( 12 ) . همان ، ص 215 .
( 13 ) . گرديزى ، زين الاخبار ، ص 38 - 39 . مورخان ، وزارت سامانيان را در عهد أمير عبد الملك بن نوح به أحمد بن حسين عتبى نسبت دادهاند ، نرشخى گويد : « در زمان أمير رشيد عبد الملك بن نوح وزير أو أحمد بن حسين عتبى . . . در رو به روى مدرسه مسجدى در نهايت زيبايى ساخت ، نرشخى ( أبو بكر محمد بن جعفر ) ، تاريخ بخارا ، ترجمهء عربى ، د . امين عبد المجيد بدوي ونصر الله مبشر الطرازى ، دار المعارف ، قاهره 1965 ، ص 44 . [ براي متن فارسي ، رجوع شود به : تاريخ بخارا ، تصحيح محمد تقي مدرس رضوى ، انتشارات توس ، چ 2 ، 1363 ] .
( 14 ) . ابن أثير ، الكامل ، مجلد 7 ، ص 219 . نيز رجوع شود به : ابن كثير ، البداية والنهاية ، ج 11 ، ص 230 .
( 15 ) . ابن أثير ، الكامل ، مجلد 7 ، ص 234 .