نوشتهء 1099 وشمارهء 211 كرمان در دانشكدهء أدبيات دانشگاه تهران نوشتهء 1100 وشمارهء 595 مجلس تهران از سدهء 11 وشمارهء 62 منطق در كتابخانهء سالار جنگ در هند نوشتهء 1108 وشمارهء 994 كاشف الغطاء در نجف نوشتهء 1315 ديده مىشود .
ما نمىدانيم كه اين سه تدوين از خود فارابى است يا از شاگردان وراويان آثار أو .
رسالههاى مشترك اين سه تدوين تنها در شكل اختلاف دارند نه در جوهر گذشته از اختلافاتى كه در نسخهها هست .
برخى از اين رسالهها جداگانه نيز در مجموعههاى ديگر آمده است .
در اين سه تدوين روى هم رفته همهء كتابهاى منطقي ارغنون أرسطو از مدخل تا شعر آمده است .
فارابى گذشته از اين تدوينها شرحي بر قضايا وقياس در سه نسخه وخطابه ( ترجمه لاتينى ) دارد كه اكنون در دست داريم ورسالهاى دربارهء شرايط يقين نوشته است كه آن هم در دو نسخه موجود است وبه چاپ هم رسيده است .
أو را در شعر سه رساله يافتهايم كه روى هم رفته هفت نسخه از آنها هست ودوتاى آنها هر يك دوبار به چاپ رسيده است . سومين آن را هم در ياد كارنامهء يغمائى ( 186 - 188 ) نشر كردهام نسخههاى آثار منطقي فارابى اندكى دمشقي وشامي است وبيشتر إيراني است وبسيارى از آنها در سدههاى 11 و 14 در إيران وبرخى در أصفهان وشيراز نوشته شده وفيلسوفان اين دو شهر به آنها مىپرداختهاند .
فارابى در ضمن اين رسائل كتابي دارد بنام قياس صغير كه در آن مسائل منطقي را به روش متكلمان اسلامى وفقهاء نزديك ساخته واصطلاحات
المنطق ( ويليه حدود المنطق لابن بهريز ) — صفحة ديباچه 27
مساهمون: ابن المقفع
صديباچه ٢٧