أحمد بن إسحاق بن سعد الأشعري القمّي ، فغمزني أحمد [ بن إسحاق ] أن أسأله عن الخلف .
فقلت له : يا با عمرو إنّي أريد [ أن ] أسألك وما أنا بشاكّ فيما أريد أن أسألك عنه ، فإنّ اعتقادي وديني أنّ الأرض لا تخلو من حجّة إلّا إذا كان قبل ( يوم ) القيامة بأربعين يوما ، فإذا كان ذلك وقعت الحجّة وغلّق باب التوبة فلم يكن ينفع
نَفْساً إِيمانُها لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمانِها خَيْراً
فأولئك أشرار من خلق اللّه - عزّ وجلّ - ، وهم الّذين تقوم عليهم القيامة ولكن أحببت أن ازداد يقينا ، فإنّ إبراهيم عليه السّلام سأل ربّه ان يريه
كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتى قالَ : أَ وَلَمْ تُؤْمِنْ ؟ قالَ : بَلى وَلكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي .
شرح
أحمد بن إسحاق بن سعد اشعرى قمى جمع شديم ، أحمد بن إسحاق به من اشاره كرد كه از أبو عمرو [ عثمان بن سعيد ] در مورد جانشين امام حسن عسكرى عليه السّلام سؤال كنم ، پس به أبو عمرو گفتم : اى أبا عمرو ! مىخواهم در مورد چيزى از تو سؤال كنم وبه هيچوجه در مورد آنچه كه مىخواهم از تو بپرسم شكّ وترديدى ندارم ؛ چون اعتقاد وباور من بر اين است كه زمين از حجّت خدا خالى نمىشود ، مگر چهل روز پيش از قيامت ، ووقتي كه قيامت برپا بشود حجّت برداشته مىشود وباب توبه بسته مىشود « آنروز كه بعضي از آيات پروردگارت تحقق پذيرد ، ايمان آوردن افرادى كه قبلا ايمان نياوردهاند ، يا در ايمانشان عمل نيكى انجام ندادهاند ، سودى به حالشان نخواهد داشت . » « 1 » اينها بدترين مخلوقات خداوند هستند ، آنها كساني هستند كه قيامت بر ضرر آنها قيام مىكند . ولكن دلم مىخواهد به يقينم افزوده شود ، چنانكه حضرت إبراهيم عليه السّلام از پروردگارش درخواست كرد :
« نشان بدهد خداوند مردگان را چگونه زنده مىكند ، فرمود : مگر ايمان نياوردهاى ؟ ! عرض كرد : بله ، ولى مىخواهم قلبم آرامش يابد » . « 2 »
هامش
( 1 ) . سوره انعام / آية 158 ؛ البتة در متن كتاب ، اوّل آية - فلم يكن است امّا در قرآن كريم جمله با لا يكن شروع مىشود .
( 2 ) . سوره بقره / آية 260 .