3 - وجود قوانينى خاص براى شرايط استثنايى و ارائه طرح براى ضرورتهاى پيشبينى نشده مثل قانون لا حرج در مورد مشقت و سختىهاى بسيار شديد ، قانون لا ضرر در مورد آسيبها و قانون اضطرار براى موارد ناچارى .
4 - وسعت نظر بيشتر و دامنه گسترده مسائل حقوقى ، اقتصادى ، نظامى و غيره در اسلام و در مقايسه با ساير مكاتب .
مسأله خاتميت پيامبر نيز در كنار جامعيت اسلام در ضمن آيات و احاديث بيشمارى عنوان گشته است .
1 -
وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
. [ 1 ] 2 -
ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ .
[ 2 ] 3 -
إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ
. [ 3 ] 4 - پيامبر ( ص ) : بعد از من پيامبر و شريعت ديگرى نخواهد آمد . [ 4 ] 5 - امام رضا ( ع ) : شريعت محمد ( ص ) تا روز رستاخيز منسوخ نمىشود و بعد از او پيامبرى نخواهد آمد . [ 5 ]
وداع پيامبر با خانهء خدا
آخرين حج پيامبر اسلام در سال دهم هجرت انجام گرفت ، اما هنوز مأموريتى مهم بر دوش رسول الله سنگينى مىكرد . مردمى كه پس از پايان فريضه حج بسوى ديار خود باز مىگشتند ناگهان با صداى ناديان از حركت باز ايستادند . فريد و جدى تعداد حاجيان را در اين سال 90 هزار نفر ذكر مىكند . [ 6 ] هر چند بعضى آن را تا 124
هامش
[ 1 ] سورهء انعام آيهء 115 - الميزان ج 7 ص 348 ، منهج الصادقين ج 3 ص 439 .
[ 2 ] سورهء احزاب ، آيهء 4 - بايد توجه داشت خاتم به فتح و كسر تاء هرگاه به جمع اضافه شود به معناى آخر خواهد بود و نبى اعم از رسول مىباشد - لسان العرب ماده ختم ، كشاف ج 3 ص 164 - تفسير بيضاوى ص 447 مجمع البيان ج 7 ص 91 .
[ 3 ] سورهء اسراء ، آيهء 9 .
[ 4 ] مستدرك ج 2 ص 262 .
[ 5 ] عيون اخبار الرضا ج 2 ص 80 .
[ 6 ] دائرة المعارف فريد وجدى ج 3 ص 542 .