شخص مومن بمراتب بالاتر از حج و طواف ذكر گرديده است . [ 1 ] در اينجا بايد به نكتهاى اشاره كرد بدين صورت كه آيا منظور از مومن در حديث مذكور شخصى است كه با اعتقاد كامل و التزام عملى تجسم عينى انسانى مكتبى مىباشد و يا هر شيعهاى هر چند كه به بعضى از گناهان آلوده است ، اطلاق مىشود ؟ ظاهر قضيه اينست كه اين همه اهتمام و توجه مىبايست راجع به مؤمنى معتقد و ملتزم باشد البته هر مسلمانى كه از فسق و فجور علنى خوددارى ورزد به تنهايى مىتواند مشمول حديث امام باقر ( ع ) گردد . با اين وجود گروهى از مسلمانان در طول تاريخ در دستگاه پادشاهان به خدمت گرفته مىشدند و آيا نفس اين حضور خود تجاهر به فسق است يا نه . البته گروهى از علما آن را از مصاديق فجور علنى نمىدانند در مقابل عدهاى ديگر اين گونه افراد را على الاطلاق متجاهر به فسق معرفى مىكنند .
امام صادق ( ع ) مىفرمايند خداوند به موسى وحى فرستاد تا بنى اسرائيل را از كشتن بيگناهان برحذر دارد زيرا كه در غير اين صورت خود انتقام مقتول را باز خواهم ستاند . [ 2 ] باز آنحضرت فرمودند : اسم اعظم مركب از 73 حرف است و موسى تنها بر چهار حرف آن آگاهى يافته بود . [ 3 ] در تفسير على بن ابراهيم آمده است موسى و هارون هر دو در بيابان تيه از دنيا رخت بربستند و ملك الموت خود متكفل دفن موسى بود و به همين خاطر است كه بنى اسرائيل محل قبر او را نمىدانند . [ 4 ] « حنان بن سدير » مىگويد از امام صادق ( ع ) پرسيدم آيا جايز است كه در مصيبت پدر يا فرزند و خويشاوندان انسان پيراهن خود را چاك دهد ؟ امام در پاسخ فرمودند : اشكالى ندارد چرا كه موسى در عزاى برادرش چنين كرد . [ 5 ] و در روايات آمده است كه موسى ( ع ) در شب بيست و يكم ماه رمضان قبض روح شد . عماره مىگويد : از حضرت صادق ( ع ) در مورد كيفيت وفات موسى بن عمران ( ع ) سؤال
هامش
[ 1 ] وسائل الشيعه - ج 9 - ص 394 .
[ 2 ] اختصاص - ص 235 .
[ 3 ] كافى - ج 1 - ص 230 .
[ 4 ] تفسير قمى - ج 1 - ص 165 .
[ 5 ] تهذيب الاحكام - ج 8 - ص 325 .