همچنين آنحضرت در توضيح آيه
وَ أُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ
[ 1 ] به سبب كفرشان محبت گوساله را در دل خويش جاى دادند فرمودند : خداوند به موسى وحى فرستاد كه سامرى در غياب او گوسالهاى را تزيين نموده و مردم به پرستش آن مشغولند اما بانگى كه از آن برمىآيد بوسيله من ايجاد شده است موسى گفت : پس اين بوته امتحانى است از جانب تو براى مردم
إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ تُضِلُّ بِها مَنْ تَشاءُ وَ تَهْدِي مَنْ تَشاءُ
[ 2 ] سپس آنحضرت به ميان قوم خويش آمد و آن گوساله را سوزانيده و خاكسترش را به دريا ريخت مردم از گوشه و كنار خود را به داخل دريا انداخته و از آبى كه با خاكستر ممزوج گشته بود ، مىنوشيدند [ 3 ] و باز آنحضرت فرمودند :
هنگاميكه موسى بر فراز كوه سينا تقاضاى مشاهده بارى تعالى را نمود ناگهان آسمان را ديد كه شكافته گشت و فرشتگان با عمودهايى از نور فوج فوج از كنار او مىگذرند آنها به موسى مىگفتند : در خواستى بس عظيم را طلب نمودهاى تا آنكه كوه از هم شكافته و او بيهوش نقش بر زمين شد . [ 4 ] « ابن ابى عمير » مىگويد : ستونى از آتش اطراف موسى را محاصره نمود تا او نتواند بخاطر ترس از آنچه كه ديده است پا به فرار گذارد . [ 5 ] امام باقر ( ع ) فرمودند : صدايى كه از گوساله سامرى شنيده مىشد بوسيله خداوند ايجاد گشته بود تا مردم در غياب موسى امتحان شوند بنابراين فتنهاى كه در آيهء 155 سورهء اعراف بدان اشاره شده است معناى ظلالت و گمراهى ندارد از طرفى خداوند به موسى وحى فرستاد تا اين موضوع را براى مردم بازگو نكند چرا كه آنها از قدرت درك پايينى برخوردارند و با سطحى نگرى و كج فهمى خود ممكن است باعث فضاحت و خوارى شوند . [ 6 ] « عباس بن حماد انصارى » از امام صادق ( ع ) اين گونه روايت مىكند : حزيران ماهى است كه به دعاى موسى ( ع ) سيصد هزار نفر تنها در يك شبانه روز به هلاكت رسيدند . [ 7 ] در تفسير امام عسگرى ( ع ) پيرامون آيه
هامش
[ 1 ] سورهء بقره آيهء 93 .
[ 2 ] سورهء اعراف - آيهء 155 .
[ 3 ] تفسير عياشى - ج 1 - ص 51 .
[ 4 ] تفسير عياشى - ج 2 - ص 26 .
[ 5 ] تفسير عياشى - ج 2 - ص 27 .
[ 6 ] تفسير عياشى - ج 2 - ص 29 .
[ 7 ] مهج الدعوات - ص 536 .