وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَيْهِ
[ 1 ] در مورد حضرت يوسف
وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها
[ 2 ] و نيز در مورد داوود پيامبر
وَ ظَنَّ داوُدُ أَنَّما فَتَنَّاهُ
[ 3 ] و نيز در مورد پيامبر اكرم ( ص )
وَ تُخْفِي فِي نَفْسِكَ مَا اللَّهُ مُبْدِيهِ وَ تَخْشَى النَّاسَ وَ اللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشاهُ
[ 4 ] حضرت رضا ( ع ) در جواب او فرمودند : واى بر تو . تقواى خدا را پيشه ساز و در آيات الهى از تفسير به رأى بر حذر باش زيرا كه قرآن مىفرمايد :
وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ
[ 5 ] و اما پاسخهاى حضرت در مورد آيه مربوط به حضرت آدم [ 6 ] . خداوند آدم را حجت و خليفهء خود در روى زمين قرار داد و او را بخاطر بهشت خلق نفرمود در حالى كه معصيت مذكور در آيه ، در بهشت واقع گشته است و نه در روى زمين ، تا حكمت بالغهء الهى در مورد پيامبرانش عينيت يابد همچنانكه قرآن بدين معنا اشارتى واضح دارد :
إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهِيمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمِينَ
[ 7 ] و اما آيه مربوط به ذوالنون ( يونس ) [ 8 ] : يونس گمان برد كه خداوند تعالى هيچگاه در مورد او سختگيرى نخواهد كرد همچنانكه قرآن مىفرمايد :
وَ أَمَّا إِذا مَا ابْتَلاهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُ
[ 9 ] يعنى خداوند بر يونس نيز عرصه را تنگ خواهد ساخت و اگر چنانچه او گمان مىكرد كه خداوند بر اين كار توانايى ندارد بىترديد به كفر گرائيده بود . و اما پيرامون حضرت يوسف آيهء عنوان شده [ 10 ] بايد اين گونه تأويل گردد كه زليخا به آلودگى و گناه اقدام ورزيد و حضرت يوسف به قتل او مبادرت كرد زيرا اصرار زليخا باعث مىشد تا يوسف به گناه در غلطد و خداوند او را از اين ورطه نجات بخشيد همچنانكه قرآن مىفرمايد :
كَذلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَ الْفَحْشاءَ
[ 11 ] و اما آيه مربوط به حضرت داوود [ 12 ] ابتدا حضرت از على بن جهم خواستند تا شايعات مربوط به داود را براى او نقل كند .
على بن جهم پاسخ داد : مىگويند روزى داود در محراب نماز مشغول عبادت
هامش
[ 1 ] سورهء انبياء - آيهء 87
[ 2 ] سورهء يوسف - آيهء 24
[ 3 ] سورهء ص - آيهء 24
[ 4 ] سورهء احزاب - آيهء 37
[ 5 ] سورهء آل عمران - آيهء 7
[ 6 ] سورهء طه - آيهء 121
[ 7 ] سورهء آل عمران - آيهء 33
[ 8 ] سورهء انبياء - آيهء 87
[ 9 ] سورهء فجر - آيهء 16
[ 10 ] سورهء يوسف - آيهء 24
[ 11 ] سورهء يوسف - آيهء 24
[ 12 ] سورهء ص - آيهء 24