فرعون با وجود آنكه به خدا ايمان آورد مستوجب هلاك گرديد ؟ حضرت فرمودند :
ايمان او به هنگام ياس از هر چارهاى بود و چنين ايمانى پذيرفته نيست چرا كه از اختيار انسان سرچشمه نگرفته است و اين سنت جاريه الهى مىباشد كه تخلف از آن جايز نيست
فَلَمَّا رَأَوْا بَأْسَنا قالُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَ كَفَرْنا بِما كُنَّا بِهِ مُشْرِكِينَ . فَلَمْ يَكُ يَنْفَعُهُمْ إِيمانُهُمْ لَمَّا رَأَوْا بَأْسَنا
[ 1 ] خداوند فرعون را با وجود آنكه غرق در زره بود به اعماق دريا فرو نبرد بلكه او را به ساحل انداخت تا نشانه و عبرتى باشد براى همگان . البته هلاكت فرعون دليل ديگرى نيز داشت او در آستانه مرگ از موسى كمك خواست و خداوند خطاب به پيامبرش گفت : تو آفريدگار او نيستى بنابراين به فريادش اعتنايى مكن ، اگر او به درگاه من پناه جسته بود بدون شك به ياريش مىشتافتم . [ 2 ] به غير از دو علتى كه على بن موسى الرضا ( ع ) در مورد غرق شدن فرعون ذكر نمودهاند دانشمندان نيز وجوهى را بر آن افزودهاند كه به پارهاى از آنها اشاره خواهد شد :
1 - فرعون در اقرار به توحيد صادقانه و از روى اخلاص عمل نكرد و صرفا بخاطر وانمود به يكتاپرستى توبه نمود .
2 - اقرار او نوعى دنباله روى و تقليد كوركورانه بود .
لا إِلهَ إِلَّا الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِيلَ
.
3 - اكثريت يهوديان بنى اسرائيل شبيه سازى مىكردند و قائل به جسميت در مورد پروردگار بودند و به همين جهت بود كه به گوساله پرستى روى آوردند چرا كه گمان مىكردند ذات بارى تعالى در ميان جسم آن حيوان است و اعتقاد فرعون نيز منبعث از اين طرز فكر بود .
4 - فرعون تنها به وحدانيت خداوند اقرار نمود اما نبوت موسى را باور نداشت و به همين خاطر توبهاش پذيرفته نشد . [ 3 ] از على بن موسى الرضا ( ع ) سؤال شد چرا فرعون با آنكه قصد كشتن موسى را
هامش
[ 1 ] سورهء غافر - آيهء 84 و 85 .
[ 2 ] علل الشرايع - ص 69 - عيون اخبار الرضا - ج 2 - ص 83 .
[ 3 ] مفاتيح الغيب - ج 5 - ص 24 .