ج - بخش سوم : منظور از برهان پروردگار كه يوسف آن را مشاهده كرد چه مىباشد ؟ مفسرين در توضيح اين مطلب به بيان وجوهى چند پرداختهاند : 1 - منظور از برهان همان حجت و قانون محكم خداوند است كه زنا را تحريم نموده و شخص زناكار را مستوجب عقاب دانسته است .
2 - برهان الهى نمودى است از طهارت نفس در نزد پيامبران و دور بودن آنها از اخلاق ناپسند و اين مسأله در سلسله كريمه انبياء و اوصياى آنها مصاديق بارزى دارد
إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً
[ 1 ] 3 - يوسف هنگامى كه همسر عزيز آهنگ مواقعه با او را نموده بود اين جملات را بر سقف اطاق مكتوب ديد :
وَ لا تَقْرَبُوا الزِّنى إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَ ساءَ سَبِيلًا
[ 2 ] 4 - دليل اصلى بعثت پيامبران بازداشتن مردم از ارتكاب اعمال ناپسند مىباشد پس چنانچه آنها ديگران را به خوددارى از اعمال زشت دعوت نموده ولى خود بر آن اصرار ورزند تحقيقا مستوجب اين خطاب الهى خواهند گشت كه فرمود :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ
[ 3 ] همچنين خداوند يهود را به خاطر اين صفت زشت كه ديگران را به كارهاى پسنديده دعوت مىكردند اما خود از آن گريزان بودند مورد ملامت قرار داده است پس چگونه امرى را كه در مورد قوم يهود زشت انگاشته شده است به پيامبرى با آنهمه معجزات مىتوان نسبت داد .
أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ
[ 4 ] در مقابل كسانى هستند كه يوسف را گنهكار شمردهاند و براى معناى برهان الهى صورى مختلف را به شرح ذيل عنوان نمودهاند :
1 - همسر عزيز بتى از سنگهاى گرانقيمت را در اطاق خويش نگاه مىداشت او هنگاميكه آهنگ مواقعه با يوسف را نمود پارچهاى را بر روى بت انداخت و گفت من حيا مىكنم از اينكه در برابر خداى خويش به معصيت بپردازم يوسف كه اين صحنه را ديد به همسر عزيز گفت : چگونه است كه تو از يك بت حيا مىورزى و من از خداوندى كه همه چيز در قبضه قدرت اوست شرم نداشته باشم ، به خدا قسم
هامش
[ 1 ] سورهء احزاب - آيهء 33 .
[ 2 ] سورهء اسراء - آيهء 32 .
[ 3 ] سورهء صف - آيهء 2 و 3 .
[ 4 ] سورهء بقره - آيهء 44 .