عزيزى رسيده بود . [ 1 ] روايت شده است كه يوسف در ميان تابوتى از مرمر و در اعماق رود نيل مدفون گشت مردم مصر در آنزمان به سبب بركتى كه در يوسف وجود داشت هر يك مصمم بودند تا جسد مطهر او را در ميان شهر و محل خويش به خاك سپارند اما در نهايت به اين نتيجه رسيدند كه او را در ميان آبهاى نيل دفن نمايند تا آبى كه از تابوت او مىگذرد سرزمينهاى آنها را سيراب و حاصلخيز سازد ، تابوت يوسف همچنان در ميان نيل قرار داشت تا اينكه موسى به هنگام خروج از مصر آن را به همراه خويش از آن شهر خارج ساخت و اما مفسرين و انديشمندان درباره آيه
وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها لَوْ لا أَنْ رَأى بُرْهانَ رَبِّهِ
[ 2 ] ( سوگند كه همسر عزيز مصر قصد مواقعه و كام جويى از يوسف را نمود و اگر يوسف برهان پروردگار خويش را نمىديد او نيز آهنگ وى را مىنمود ) نظرات متفاوتى را ابراز نمودهاند حتى بعضى يوسف را كه از پيامبران الهى است به فسق و ارتكاب عمل ناشايست متهم نمودهاند . امام فخر رازى در اين باره مىگويد : آيه مذكور از اهم مسائل و شبهاتى است كه مىبايست بدان پرداخته شود و ما بحث خود را پيرامون اين آيه به سه بخش عمده تقسيم خواهيم نمود .
الف : بخش اول : آيا اصولًا از يوسف گناهى سر زده است يا خير ؟ گروهى مانند واحدى عقيده دارند كه يوسف از ابتدا قصد ارتكاب فحشا و مواقعه داشته است و تنها هنگامى كه برهان پروردگار خويش را مشاهده كرد از او ازاله شهوت گرديد .
واحدى همچنين ضمن حديثى از على ( ع ) نقل مىكند كه همسر عزيز در او طمع كرد و يوسف در ميان پاهاى زليخا نشسته و پيراهن خود را از تن برون آورد ! واحدى در ادامه مىگويد : هنگامى كه يوسف براى عزيز مصر پيغام فرستاد كه در مورد همسرش خيانت نورزيده است
ذلِكَ لِيَعْلَمَ أَنِّي لَمْ أَخُنْهُ بِالْغَيْبِ
[ 3 ] جبرئيل به او وحى فرستاد : فراموش كردى كه قصد مواقعه با همسر عزيز مصر را داشتى ؟ ! در اينجا بود كه يوسف خود را بمانند هر انسان ديگرى از وساوس نفس اماره بر كنار نداشت . اما صرف نظر از اين گروه اكثريت ديگرى يوسف را از هر گونه عمل باطل و
هامش
[ 1 ] عياشى - ج 2 - ص 194 .
[ 2 ] سورهء يوسف ، آيهء 24 .
[ 3 ] سورهء يوسف - آيهء 52 .