نام اصلى ذوالقرنين « عياش » مىباشد و بعد از نوح اولين پادشاهى است كه بر شرق و غرب زمين حكم راند . قرآن دربارهء او چنين مىفرمايد :
وَ يَسْئَلُونَكَ عَنْ ذِي الْقَرْنَيْنِ قُلْ سَأَتْلُوا عَلَيْكُمْ مِنْهُ ذِكْراً . إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَ آتَيْناهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَباً فَأَتْبَعَ سَبَباً . حَتَّى إِذا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَها تَغْرُبُ فِي عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَ وَجَدَ عِنْدَها قَوْماً قُلْنا يا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِمَّا أَنْ تُعَذِّبَ وَ إِمَّا أَنْ تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْناً . قالَ أَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ ثُمَّ يُرَدُّ إِلى رَبِّهِ فَيُعَذِّبُهُ عَذاباً نُكْراً . وَ أَمَّا مَنْ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً فَلَهُ جَزاءً الْحُسْنى وَ سَنَقُولُ لَهُ مِنْ أَمْرِنا يُسْراً . . .
[ 1 ] طبرسى در تفسير آيه
إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ
مىگويد : خداوند ذوالقرنين را بر سراسر جهان استيلاء بخشيد و از على ( ع ) روايت گشته است كه خداوند ابرها را نيز در حيطه قدرت او درآورده بود بطوريكه بر آنها مىنشست و به اقصى نقاط گيتى سفر مىكرد و ذات بارى تعالى اسباب هر چيزى را در اختيار او نهاد و نورى را
هامش
[ 1 ] سورهء كهف - آيهء 83 الى 88 .